Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9

कस्मै देया वरा कन्या सुरम्येयं सुलक्षणा । अस्या अनुगुणो लभ्यः क्व मया वर उत्तमः

kasmai deyā varā kanyā suramyeyaṃ sulakṣaṇā | asyā anuguṇo labhyaḥ kva mayā vara uttamaḥ

‘اس نہایت دلکش اور مبارک نشانوں والی بہترین کنیا کو کس کے حوالے کروں؟ اس کے لائق اور موزوں اعلیٰ ور مجھے کہاں ملے گا؟’

कस्मैto whom?
कस्मै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
देयाshould be given
देया:
Kriya (Obligation/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formयत्/तव्यत्-अर्थे कृदन्त (gerundive/obligatory participle, -य); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘देया’ = दातव्या
वराexcellent, choice
वरा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कन्या)
कन्याthe girl
कन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सु-रम्याvery lovely
सु-रम्या:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-पूर्वपद) + रम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः; विशेषणम् (इयम्/कन्या)
इयम्this (girl)
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सु-लक्षणाauspicious-featured
सु-लक्षणा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-पूर्वपद) + लक्षण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः; विशेषणम् (कन्या/इयम्)
अस्याःof her
अस्याः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अनुगुणःsuitable, compatible
अनुगुणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वरः)
लभ्यःis to be found / obtainable
लभ्यः:
Kriya (Possibility/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/passive potential); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘प्राप्यः/लभ्यते’ अर्थे
क्वwhere?
क्व:
Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-देशवाचक (interrogative adverb: ‘where?’)
मयाby me / for me
मया:
Karana (Instrument/कर्ता-सम्बद्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; त्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
वरःa groom
वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उत्तमःexcellent, best
उत्तमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वरः)

Skanda (narrating the father’s thoughts; deduced Kāśīkhaṇḍa frame: Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: The father speaks to himself (or confidant) in anxious deliberation: whom to give this auspicious, charming daughter to; the daughter stands modestly nearby; the home feels both prosperous and tense.

FAQs

Marriage is treated as a dharmic responsibility requiring discernment (anuguṇatā) rather than mere desire or social pressure.

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it is part of the Kāśī-centered narrative arc.

None directly; it raises the ethical question of selecting a worthy match.