Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

Devanagari script

सर्वेषामिह जंतूनां त्वं वेत्सि ब्रध्नचेष्टितम् । अतएव जगच्चक्षुर्व्रज त्वं कार्यसिद्धये

Transliteration

sarveṣāmiha jaṃtūnāṃ tvaṃ vetsi bradhnaceṣṭitam | ataeva jagaccakṣurvraja tvaṃ kāryasiddhaye

Translation

یہاں کے تمام جانداروں کی چال اور نیت تُو جانتا ہے، اور برَدھن (سورج) کی کارگزاری بھی تُجھے معلوم ہے۔ اس لیے، اے چشمِ عالم! کام کی تکمیل کے لیے آگے بڑھ۔

Word by Word

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)

• इह: here
• इह: अधिकरण (Locative/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• जन्तूनाम्: of creatures
• जन्तूनाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: जन्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुषार्थे मध्यमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• वेत्सि: know
• वेत्सि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)

• ब्रध्नचेष्टितम्: the activity/deed of Bradhna (the Sun)
• ब्रध्नचेष्टितम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: ब्रध्न (प्रातिपदिक) + चेष्टित (कृदन्त; चेष्ट्/चेष्टते धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रध्नस्य चेष्टितम्)

• अतएव: therefore indeed
• अतएव: सम्बन्ध/हेतु (Logical connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय) + एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थ-निपात (therefore) + अवधारणार्थक-निपात (emphatic)

• जगच्चक्षुः: O eye of the world (Sun)
• जगच्चक्षुः: सम्बोधन (Vocative sense; address)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + चक्षुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः चक्षुः)

• व्रज: go
• व्रज: क्रिया (Command)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• कार्यसिद्धये: for the accomplishment of the task
• कार्यसिद्धये: सम्प्रदान (Purpose/Dative)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (कार्यस्य सिद्धिः)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa frame: Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: The gods address Ravi, praising his all-knowing sight and urging him to proceed to accomplish a divine task connected with Kāśī.

Characters & Entities

• Ravi (Sūrya)
• Jagaccakṣu (Eye of the World)
• Bradhna (epithet)
• all beings (jaṃtu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine insight is invoked in service of dharma; knowledge and power are to be used for righteous accomplishment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the implied destination and narrative focus, as the mission proceeds toward the Kāśī-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a commissioning verse directing Sūrya toward a dharmic objective.