Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 51

Devanagari script

ससर्पिषा गुग्गुलुना लघुकोलि प्रमाणतः । यां यां सिद्धिमभीप्सेत तांतां प्राप्नोति मानवः

Transliteration

sasarpiṣā guggulunā laghukoli pramāṇataḥ | yāṃ yāṃ siddhimabhīpseta tāṃtāṃ prāpnoti mānavaḥ

Translation

گھی اور گُگُّل کو چھوٹے بیر کے برابر مقدار میں لے کر، انسان جس جس سِدھی کی آرزو کرے، وہی وہی سِدھی پا لیتا ہے۔

Word by Word

• ससर्पिषा: with ghee
• ससर्पिषा: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स + सर्पिस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः स- (सह) + सर्पिस् — ‘together with ghee’

• गुग्गुलुना: with guggulu (resin)
• गुग्गुलुना: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गुग्गुलु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• लघुकोलि: (in) small-koli measure (small jujube-sized)
• लघुकोलि: प्रमाण (Measure)
• Type: Noun
• Root: लघु + कोलि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (पाठभेद/अव्यक्त-रूप); प्रमाणतः इत्यनेन सह ‘लघुकोलि-प्रमाणतः’ — ‘in the measure of small jujube’

• प्रमाणतः: according to the measure
• प्रमाणतः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रमाण (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त — ‘according to measure’

• याम्: whatever (which)
• याम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; पुनरुक्ति (यां यां)

• याम्: whatever
• याम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; पुनरुक्ति

• सिद्धिम्: attainment/success
• सिद्धिम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• अभीप्सेत: should desire
• अभीप्सेत: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: अभि-इष् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• ताम्: that
• ताम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; पुनरुक्ति (तां तां)

• ताम्: that (very)
• ताम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; पुनरुक्ति

• प्राप्नोति: obtains
• प्राप्नोति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present Indicative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• मानवः: a human
• मानवः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa discourse style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Close-up ritual moment: a devotee drops a small jujube-sized portion of guggulu mixed with ghee into the fire; fragrant smoke curls upward; the altar is neat, measured, and deliberate.

Characters & Entities

• Guggulu
• Sarpiṣ (ghee)
• Kola (jujube measure)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Focused intention, supported by correct ritual substance and measure, is portrayed as yielding correspondingly focused results.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The promise is situated in Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering ghee and guggulu in a specified measure (laghu-kola) as part of the rite/homa.