Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 16

Devanagari script

काचिदाकर्पणीं सिद्धिं ददावुच्चाटनं परा । काचिन्निजांगसौंदर्य युवचित्तविमोहिनी

Transliteration

kācidākarpaṇīṃ siddhiṃ dadāvuccāṭanaṃ parā | kācinnijāṃgasauṃdarya yuvacittavimohinī

Translation

ایک نے کشش کی سِدھی عطا کی، اور ایک دوسری نے اُچّاٹن (دور ہٹانے) کا عمل بخشا۔ اور ایک اور، اپنے اعضاء کے حسن سے، نوجوانوں کے دلوں کو مسحور کر دیتی تھی۔

Word by Word

• काचित्: some (woman)
• काचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; किम्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• आकर्पणीम्: attractive (drawing)
• आकर्पणीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आकर्पणी (प्रातिपदिक; √कृष्/कर्ष् ‘to draw’ से)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘आकर्षणसमर्था’ (attractive/drawing)

• सिद्धिम्: a siddhi, supernatural power
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• उच्चाटनम्: the rite of expulsion (uccāṭana)
• उच्चाटनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उच्चाटन (प्रातिपदिक; उड्/चट्-व्युत्पत्त्यनुसार तान्त्रिक-प्रयोग)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तान्त्रिककर्मविशेषः (rite of driving away/eradication)

• परा: another (woman)
• परा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• काचित्: some (woman)
• काचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; किम्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• निज-अङ्ग-सौन्दर्य: (by/with) her own bodily beauty
• निज-अङ्ग-सौन्दर्य: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निज (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + सौन्दर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (पाठे कर्मवत्/उपपदसम्बन्धे); ‘स्वाङ्गस्य सौन्दर्यम्’ = beauty of one’s own body

• युव-चित्त-विमोहिनी: enchanting the minds of young men
• युव-चित्त-विमोहिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: युव (प्रातिपदिक) + चित्त (प्रातिपदिक) + विमोहिनी (प्रातिपदिक; √मुह्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘युवानां चित्तं विमोहयति’ = one who enchants young men’s minds

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (frame, not explicit in verse)

Visual Art Cues

Scene: Three figures: one woman confers an attraction-siddhi; another performs uccāṭana with ritual gestures; a third, radiant in youthful beauty, turns heads of young men in a Kāśī lane near the ghāṭa.

Characters & Entities

• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Attraction—whether through siddhi or beauty—can bind minds; Purāṇic dharma implies such forces should be restrained and oriented toward higher good, especially in a sacred kṣetra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī-kṣetra generally; no particular tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Only the terms ākarpaṇa and uccāṭana are mentioned; no explicit ritual procedure is given.