Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

Devanagari script

करपात्रीति विख्याता भिक्षापात्रविवर्जिता । तेषां शतगुणं पुण्यं भवत्येव दिनेदिने

Transliteration

karapātrīti vikhyātā bhikṣāpātravivarjitā | teṣāṃ śataguṇaṃ puṇyaṃ bhavatyeva dinedine

Translation

جو ‘کرپاتری’ کے نام سے مشہور ہیں—یعنی بھیک کے کاسے سے بے نیاز—ان کا پُنّیہ روز بروز سو گنا بڑھتا جاتا ہے۔

Word by Word

• करपात्री: (one) called ‘karapātrī’ (hand-as-bowl mendicant)
• करपात्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: करपात्री (प्रातिपदिक; कर+पात्री)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संज्ञा—‘करपात्री’

• इति: thus/so called
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-प्रयोगः (quotative particle)

• विख्याता: renowned/known
• विख्याता: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि+ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) — ‘renowned/known’

• भिक्षापात्रविवर्जिता: devoid of a begging bowl
• भिक्षापात्रविवर्जिता: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भिक्षापात्रविवर्जिता (प्रातिपदिक; भिक्षा+पात्र+विवर्जित)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘भिक्षापात्रेण विवर्जिता’ (तृतीया-तत्पुरुष/निर्देश) ; कृदन्त (क्त)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सर्वनाम

• शतगुणम्: hundredfold
• शतगुणम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शतगुण (प्रातिपदिक; शत+गुण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘शतं गुणाः यस्य/यत्’ (निर्देश)

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• भवति: becomes/is
• भवति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis)

• दिने: in a day
• दिने: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• दिने: day by day
• दिने: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; पुनरुक्ति—‘दिने दिने’ (each day)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A serene Kāśī lane near a ghat: a renunciant with no begging bowl, receiving a small handful of alms directly into his palm; temples and pilgrims in the background; Ganga light shimmering.

Characters & Entities

• Karapātrin (hand-bowl ascetic)
• Yati

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Radical simplicity and non-possessiveness in renunciation are praised as greatly merit-producing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within Kāśī-khaṇḍa, such ascetic ideals are framed as especially fruitful in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

The ascetic discipline of living without a begging bowl—taking alms in the hand (karapātra)—is commended.