शस्तौ कपोलौ वामाक्ष्याः पीनौ वृत्तौ समुन्नतौ । रोमशौ परुषौ निम्नौ निर्मांसौ परिवर्जयेत्
śastau kapolau vāmākṣyāḥ pīnau vṛttau samunnatau | romaśau paruṣau nimnau nirmāṃsau parivarjayet
نیک فال عورت کے رخسار بھرے ہوئے، گول اور ہلکے سے ابھرے ہوں تو قابلِ ستائش ہیں۔ مگر جو رخسار بال دار، کھردرے، دھنستے ہوئے یا گوشت سے خالی ہوں، انہیں نحوست جان کر ترک کرنا چاہیے۔
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda instructing Agastya)
Scene: A refined Kāśī domestic-courtly setting where elders describe auspicious feminine facial signs; focus on full, rounded, gently raised cheeks contrasted with inauspicious sunken/rough traits.
It frames outer signs as traditional indicators of auspiciousness, encouraging discernment and avoidance of inauspicious traits.
The immediate verse is physiognomic; its broader placement is within the Kāśīkhaṇḍa, the Purāṇic glorification of Kāśī.
No ritual (snāna, dāna, japa) is prescribed here; it is a lakṣaṇa (signs/omens) instruction.