Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 41

Devanagari script

वंशवेतसपत्राभो गजरोमोच्चनासिकः । विकटः कुटिलाकारो लंबगल्लस्तथाऽशुभः

Transliteration

vaṃśavetasapatrābho gajaromoccanāsikaḥ | vikaṭaḥ kuṭilākāro laṃbagallastathā'śubhaḥ

Translation

جو بانس یا بید کے پتے جیسی ہو، ہاتھی جیسے بالوں اور ابھری ہوئی ‘ناک’ والی ہو؛ بدصورت، ٹیڑھی شکل والی، اور لٹکتے ‘گال’ والی—وہ بھی نامبارک ہے۔

Word by Word

• वंशवेतसपत्राभः: having the look of bamboo/reed leaves
• वंशवेतसपत्राभः: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: वंश-वेतस-पत्र-आभ (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (वंशवेतसयोः पत्रस्य आभा/आभः इव)

• गजरोमोच्चनासिकः: with elephant-like hair and a high nose
• गजरोमोच्चनासिकः: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: गज-रोम-उच्च-नासिका (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (गजस्य रोम इव; उच्चा नासिका यस्य)

• विकटः: hideous, grotesque
• विकटः: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: विकट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कुटिलाकारः: having a crooked shape
• कुटिलाकारः: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: कुटिल-आकार (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (कुटिलः आकारः यस्य)

• लंबगल्लः: with hanging cheeks
• लंबगल्लः: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: लम्ब-गल्ल (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (लम्बौ गल्लौ यस्य)

• तथा: thus, also
• तथा: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (adverb: 'thus/also')

• अशुभः: inauspicious, foul
• अशुभः: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: अ-शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Symbolic botanical and animal metaphors juxtaposed: bamboo/cane leaf, elephant-hair motif, and distorted facial-feature metaphors rendered as abstract warning emblems in a manuscript illustration.

Characters & Entities

• Skanda
• Agastya
• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It continues a descriptive catalog of inauspicious markers; its role is narrative/traditional rather than a pilgrimage injunction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.