Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 63

Devanagari script

अनेनैवानुमानेन महिमा त्ववगम्यताम् । ब्रह्महत्यापनोदिन्याः काश्याः कलशसंभव

Transliteration

anenaivānumānena mahimā tvavagamyatām | brahmahatyāpanodinyāḥ kāśyāḥ kalaśasaṃbhava

Translation

اسی قرینے سے، اے کلش سے پیدا ہونے والے (کلش سمبھَو)، کاشی کی عظمت کو جان لو؛ کیونکہ وہ برہماہتیا کو دور کرنے والی ہے۔

Word by Word

• अनेन: by this
• अनेन: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• अनुमानेन: by inference
• अनुमानेन: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: अनुमान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• महिमा: greatness
• महिमा: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वयार्थक-अव्यय (but/indeed)

• अवगम्यताम्: let (it) be understood
• अवगम्यताम्: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: अव + गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; उपसर्गः—अव; भावे/कर्मणि प्रयोगः (let it be understood)

• ब्रह्महत्यापनोदिन्याः: of (Kāśī) which removes brahmahatyā
• ब्रह्महत्यापनोदिन्याः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्महत्या + अपनोदिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुषः (ब्रह्महत्यां अपनोदिनी) ; विशेषणम् (काश्याः)

• काश्याः: of Kāśī
• काश्याः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• कलशसंभव: O one born from the pot (Agastya)
• कलशसंभव: Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
• Type: Noun
• Root: कलश + सम्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन; तत्पुरुषः (कलशात् सम्भवः)

Speaker

Skanda (to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Agastya (Kalasha-sambhava)

Visual Art Cues

Scene: A didactic moment: the speaker addresses ‘Kalasha-sambhava’ (Agastya), pointing to Kāśī as the decisive purifier; Kāśī appears as a radiant city with ghats and a central liṅga-temple aura dissolving darkness.

Characters & Entities

• Kāśī
• Brahmahatyā
• Agastya (Kalaśa-sambhava)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is proclaimed uniquely efficacious for expiation—capable of removing even Brahmahatyā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī) is explicitly glorified as Brahmahatyā-panodinī, the remover of that sin.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is listed here; the verse states the doctrinal benefit (sin-removal) tied to the kṣetra.