Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 23
Devanagari script
श्रुत्युक्तमिदमाकर्ण्य प्रोचतुस्तौ श्रुतीः प्रति । युष्मदुक्तं प्रमाणं नौ किं तत्त्वं सम्यगुच्यताम्
Transliteration
śrutyuktamidamākarṇya procatustau śrutīḥ prati | yuṣmaduktaṃ pramāṇaṃ nau kiṃ tattvaṃ samyagucyatām
Translation
شروتی کے یہ کلمات سن کر وہ دونوں شروتیوں سے بولے: “تم نے جو حجّت کہی ہے وہ ہمارے لیے بیان کرو؛ حقیقت کیا ہے—اسے ٹھیک ٹھیک واضح کرو۔”
Word by Word
श्रुतिof the Śruti
श्रुति:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (समासान्तर्गत)
उक्तम्said
उक्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘said’
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआ-√कर्ण्/√कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive): ‘having heard’
प्रोचतुःthey spoke
प्रोचतुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; परस्मैपद
तौthose two
तौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन
श्रुतीःto the Śrutis
श्रुतीः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Sambandha (Direction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश/पूर्वसर्ग (preposition: towards)
युष्मद्of you
युष्मद्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (समासान्तर्गत)
उक्तम्spoken (by you)
उक्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (प्रमाणम्)
प्रमाणम्authority/means of knowledge
प्रमाणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
नौto us / for us
नौ:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी (4th/6th: Dative/Genitive), द्विवचन; सर्वनाम
किम्what?
किम्:
Karma (Interrogative object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नवाचक
तत्त्वम्reality
तत्त्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (properly, correctly)
उच्यताम्let it be stated
उच्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive): ‘let it be said’
Speaker
Vidhi and Kratu
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Śaunaka and sages
Visual Art Cues
Scene: Vidhi and Kratu, having listened, now request a correct and complete statement of pramāṇa and ultimate reality; the Śrutis are poised to answer.
Characters & Entities
Ś
ŚrutisFAQs
Humility before authoritative revelation is the proper method for resolving uncertainty about ultimate reality.
None; it is a doctrinal inquiry within the Kāśī narrative frame.
None.