Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 31
Devanagari script
तया च यौवनं प्राप्य मेघच्छायातिचंचलम् । प्रावृण्नदीपूरसमं स्वपतिः परिवंचितः
Transliteration
tayā ca yauvanaṃ prāpya meghacchāyāticaṃcalam | prāvṛṇnadīpūrasamaṃ svapatiḥ parivaṃcitaḥ
Translation
اور وہ عورت، جوانی پا کر—بادل کے سائے کی طرح نہایت بے قرار اور برسات کی ندی کے سیلاب کی مانند طغیانی—اپنے ہی شوہر کو فریب دے بیٹھی۔
Word by Word
तयाby her
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करणम्/सहायक
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यौवनम्youth
यौवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
प्राप्यhaving attained
प्राप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootप्र (उपसर्ग) + आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having attained’
मेघच्छायातिचंचलम्very fickle like a cloud’s shadow
मेघच्छायातिचंचलम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमेघ (प्रातिपदिक) + छाया (प्रातिपदिक) + अति (अव्यय) + चञ्चल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (यौवनस्य); तत्पुरुषः (मेघच्छायावत् अति चञ्चलम्)
प्रावृण्नदीपूरसमम्like a river-flood in the rainy season
प्रावृण्नदीपूरसमम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रावृट् (प्रातिपदिक) + नदी (प्रातिपदिक) + पूर (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (यौवनस्य); तत्पुरुषः (प्रावृट्काले नदीपूर इव समम्)
स्वपतिःher own husband
स्वपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वः पति = her own husband)
परिवंचितःwas deceived
परिवंचितः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि (उपसर्ग) + वञ्च् (धातु) + वंचित (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (passive sense): ‘was deceived’
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)
FAQs
Unchecked desire and fickleness in youth can lead to betrayal, which violates gṛhastha-dharma and invites suffering.
The Kāśī Khaṇḍa setting underlies the discourse, but no particular tirtha is mentioned in this verse.
None; it is an ethical warning within a narrative.