Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 2

Devanagari script

अधीत्येमां कथां दिव्यां न तृप्तिमधियाम्यहम् । शेवधिस्तपसां देवैरगस्तिः प्रार्थितः कथम्

Transliteration

adhītyemāṃ kathāṃ divyāṃ na tṛptimadhiyāmyaham | śevadhistapasāṃ devairagastiḥ prārthitaḥ katham

Translation

اس الٰہی حکایت کا مطالعہ کرکے بھی مجھے تسکین نہیں ہوتی۔ تپسیا کے خزانے اگستیہ سے دیوتاؤں نے کس طرح التجا کی؟

Word by Word

• अधीत्य: having studied
• अधीत्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: अधि-इ (धातु) √इ (गत्यर्थ; अध्ययने ‘अधि-इ’) + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having studied’

• इमाम्: this
• इमाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (demonstrative)

• कथाम्: story, narration
• कथाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दिव्याम्: divine
• दिव्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक निपात (negation)

• तृप्तिम्: satisfaction
• तृप्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तृप्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अधियामि: I attain, I reach
• अधियामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अधि-या (धातु) √या (गत्यर्थ; ‘to go to/attain’)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन (common gender usage)

• शेवधिः: treasure
• शेवधिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शेवधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तपसाम्: of austerities
• तपसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• देवैः: by the gods
• देवैः: Karana (Agent/Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• अगस्तिः: Agastya
• अगस्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अगस्ति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रार्थितः: was requested
• प्रार्थितः: Kriya-anuvṛtti (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: प्र-√अर्थ् (याचने) (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘requested’

• कथम्: how
• कथम्: Prashna (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नवाचक अव्यय (interrogative adverb)

Speaker

Sūta (contextual continuation from 3.1)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (frame); Agastya’s locus not specified in verse

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Acyuta (as addressed)

Visual Art Cues

Scene: Sūta (or the inquiring speaker) expresses eager dissatisfaction—hands raised in request—while a vision-like backdrop shows devas approaching sage Agastya, the ascetic seated in tapas with a radiant aura.

Characters & Entities

• Sūta
• Agastya
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred narratives are approached with ever-renewed thirst; great sages like Agastya become instruments of divine purpose.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse; it continues the Kāśīkhaṇḍa narrative frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative question focusing on Agastya and the gods.