Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 89

अकलानिधयो रात्र्यो विपुष्पाश्चैव पादपाः । यथा तथैव ते देशा यत्र नास्त्यमरापगा

akalānidhayo rātryo vipuṣpāścaiva pādapāḥ | yathā tathaiva te deśā yatra nāstyamarāpagā

جیسے چاند کی کَلاؤں سے خالی راتیں اور بے پھول درخت، ویسے ہی وہ دیس ہیں جہاں اَمراپَگا—گنگا—موجود نہیں۔

अकला-निधयःfull moons
अकला-निधयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअकला (प्रातिपदिक) + निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (अकलानां निधयः = ‘treasures without digits/parts’, i.e., full moons)
रात्र्यःnights
रात्र्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
वि-पुष्पाःflowering / full of blossoms
वि-पुष्पाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि (उपसर्ग) + पुष्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (पादपाः इति)
and
:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
एवindeed
एव:
Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपातः (emphasis)
पादपाःtrees
पादपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपादप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
यथाas
यथा:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम् (उपमानार्थे)
तथाso
तथा:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम् (तुलनार्थे)
एवindeed
एव:
Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपातः
तेthose
ते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘देशाः’ इत्यस्य विशेषणम्
देशाःregions/lands
देशाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
यत्रwhere
यत्र:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (relative adverb: ‘where’)
not
:
Avyaya (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः (negation)
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
अमरा-पगाthe divine river (Gaṅgā)
अमरा-पगा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअमरा (प्रातिपदिक) + पगा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (अमराणां पगा = ‘river of the gods’, i.e., Gaṅgā)

Skanda

Tirtha: Amarāpagā (Gaṅgā)

Type: kshetra

Listener: general audience of pilgrims/seekers

Scene: A poetic contrast: barren landscapes—dark, phase-less nights and trees without flowers—set against a luminous Gaṅgā-banked land with blooming trees, moonlit ghāṭas, and thriving devotion.

G
Gaṅgā (Amarāpagā)

FAQs

Divine presence sanctifies geography: without Gaṅgā, a region is compared to beauty and vitality removed—underscoring the value of sacred rivers and pilgrimage.

Gaṅgā (Amarāpagā), with the Kāśī Khaṇḍa emphasizing her role as the defining sacred feature of blessed lands.

No direct prescription; the implied exhortation is to seek Gaṅgā-associated tīrthas for purification, worship, and merit.