Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

स्कंद उवाच । मुनऽत्र मैत्रावरुणे यथा देवेन भाषितम् । शुणु त्रिपथगामिन्या माहात्म्यं पातकापहम्

skaṃda uvāca | muna'tra maitrāvaruṇe yathā devena bhāṣitam | śuṇu tripathagāminyā māhātmyaṃ pātakāpaham

سکند نے کہا: اے میتراورُن مُنی (اگستیہ)! یہاں سنو—تری پَتھ گامنی گنگا کی گناہ ہَر عظمت، جیسا کہ خود پروردگار نے بیان فرمایا تھا۔

स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
अत्रhere, in this context
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण
मैत्रावरुणेO Maitrāvaruṇa (Agastya)
मैत्रावरुणे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमैत्रावरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (patronymic epithet of Agastya)
यथाas, just as
यथा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकार/उपमानवाचक-अव्यय (as/according to)
देवेनby the god (the Lord)
देवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
भाषितम्spoken
भाषितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeAdjective
Rootभाष् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (यथा ... भाषितम्)
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
त्रिपथगामिन्याःof the three-pathed (Gaṅgā)
त्रिपथगामिन्याः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्रि + पथ + गामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (she who goes in three paths = Gaṅgā)
माहात्म्यम्glory, greatness
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पातकापहम्removing sins
पातकापहम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपातक + अपह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (sin-removing), विशेषण (of माहात्म्यम्)

Skanda

Tirtha: Tripathagā Gaṅgā

Type: river

Listener: Agastya (Maitrāvaruṇa)

Scene: Skanda addresses Agastya (Maitrāvaruṇa), inviting him to listen to Gaṅgā’s sin-destroying greatness exactly as spoken by the Lord.

S
Skanda
A
Agastya (Maitrāvaruṇa)
G
Gaṅgā (Tripathagāminī)

FAQs

Listening (śravaṇa) to tīrtha-māhātmya is itself dharmic: it orients the mind toward purification and pilgrimage faith.

Gaṅgā, praised as Tripathagāminī, central to Kāśī’s tīrtha identity.

A listening/recitation context is implied—hear the māhātmya as taught by authoritative tradition.