Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 52

Devanagari script

गर्भैनः शमने हेतुः समस्तायुः सुखप्रदम् । एकादशेह्नि नामास्य न कृतं विधिपूर्वकम्

Transliteration

garbhainaḥ śamane hetuḥ samastāyuḥ sukhapradam | ekādaśehni nāmāsya na kṛtaṃ vidhipūrvakam

Translation

وہ سنسکار رحم سے وابستہ گناہوں کو شانت کرنے کا سبب اور پوری عمر تک سکھ دینے والا ہے؛ مگر گیارھویں دن اس کا نام کرن ودھی کے مطابق نہ ہوا۔

Word by Word

• गर्भैनः: (the) sin connected with the womb (prenatal impurity)
• गर्भैनः: Shashthi-sambandha / Topic (सम्बन्ध/विषय)
• Type: Noun
• Root: गर्भ + एनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी/प्रथमा? एकवचन; तत्पुरुष (गर्भस्य एनः)

• शमने: in pacification / for appeasement
• शमने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शमन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• हेतुः: cause
• हेतुः: Karta (Predicate nominative/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• समस्तायुः: complete lifespan
• समस्तायुः: Karta (Predicate nominative/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: समस्त + आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (समस्तम् आयुः)

• सुखप्रदम्: bestowing happiness
• सुखप्रदम्: Karta (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (सुखं प्रददाति इति)

• एकादशे: on the eleventh
• एकादशे: Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकादश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; द्विगु-समास (एक + दश)

• अह्नि: day
• अह्नि: Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• नाम: name (naming)
• नाम: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अस्य: of him
• अस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• कृतम्: was done
• कृतम्: Kriya (Predicate in passive sense/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: √कृ (to do)

• विधिपूर्वकम्: according to proper procedure
• विधिपूर्वकम्: Adverbial modifier (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विधि + पूर्वक (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (according to rule)

Speaker

Citragupta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Yama

Visual Art Cues

Scene: Citragupta points to a line in the ledger describing the 11th-day naming rite not done; symbolic imagery of an unperformed household ceremony—no elders blessing, no sacred fire—contrasted with the cosmic court.

Characters & Entities

• Citragupta
• Nāmakaraṇa (naming rite)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld through ordained life-rites; ignoring them signals spiritual negligence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified in this verse; it belongs to the Kāśīkhaṇḍa narrative setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse points to the eleventh-day naming rite (nāmakaraṇa) as a rule-governed saṃskāra.