Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 23
Devanagari script
कामप्रदानि तीर्थानि त्रैलोक्ये यानि कानिचित् । तानि सर्वाणि सेवंते काश्यामुत्तरवाहिनीम्
Transliteration
kāmapradāni tīrthāni trailokye yāni kānicit | tāni sarvāṇi sevaṃte kāśyāmuttaravāhinīm
Translation
تینوں لوکوں میں جو بھی مرادیں پوری کرنے والے تیرتھ ہیں، وہ سب گویا کاشی کی اُتّرواہنی گنگا کی پناہ لیتے اور اسی کی سیوا کرتے ہیں۔
Word by Word
कामप्रदानिwish-granting
कामप्रदानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाम-प्रद (प्रातिपदिक; काम + प्रद)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (Neuter, Nominative plural; adjective)
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (Neuter, Nominative plural)
त्रैलोक्येin the three worlds
त्रैलोक्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (Neuter, Locative singular)
यानिwhich
यानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun) (Neuter, Nominative plural)
कानिany
कानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; प्रश्न/अनिश्चितार्थ (Neuter, Nominative plural; interrogative/indefinite)
चित्ever/at all
चित्:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
Formअव्यय; अनिश्चितार्थ-निपात (indeclinable particle indicating indefiniteness)
तानिthose
तानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (Neuter, Nominative plural)
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (Neuter, Nominative plural; adjective)
सेवन्तेserve/attend
सेवन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद (Present indicative, 3rd person plural, Ātmanepada)
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (Feminine, Locative singular)
उत्तरवाहिनीम्the north-flowing (river)
उत्तरवाहिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्तर-वाहिनी (प्रातिपदिक; उत्तर + वाहिनी)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (Feminine, Accusative singular)
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Characters & Entities
K
KāśīU
Uttaravāhinī (Gaṅgā)FAQs
Kāśī’s Uttaravāhinī Gaṅgā is portrayed as a supreme tirtha—so potent that other wish-granting holy places are figuratively subordinate to it.
The Uttaravāhinī Gaṅgā in Kāśī (Varanasi).
No specific rite is commanded here; the verse is a mahātmya statement elevating the tirtha’s status.