Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 27›Shloka 90
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 90

Devanagari script

पंडितोपि स मूर्खः स्याच्छक्तियुक्तोप्यशक्तिकः । यस्तु भागीरथीतीरं सुखसेव्यं न संश्रयेत्

Transliteration

paṃḍitopi sa mūrkhaḥ syācchaktiyuktopyaśaktikaḥ | yastu bhāgīrathītīraṃ sukhasevyaṃ na saṃśrayet

Translation

جو بھاگیرتھی (گنگا) کے اُس کنارے کا سہارا نہ لے جو آسانی سے عبادت و خدمت کے لائق ہے، وہ عالم ہو کر بھی گویا جاہل ہو جاتا ہے؛ قوت والا ہو کر بھی گویا بے قوت رہتا ہے۔

Word by Word
पण्डितःa learned man
पण्डितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपण्डित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवादार्थक-अव्यय (particle: even/also)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
मूर्खःfoolish
मूर्खः:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootमूर्ख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (Optative, 3rd person, Singular)
शक्ति-युक्तःendowed with power
शक्ति-युक्तः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्ति (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘शक्त्या युक्तः’ (Masculine, Nominative, Singular)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवादार्थक-अव्यय (particle: even)
अ-शक्तिकःpowerless
अ-शक्तिकः:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (निषेध-उपसर्ग) + शक्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषार्थः (negated adjective) (Masculine, Nominative, Singular)
यःwho
यः:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
तुbut
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (adversative/emphatic particle)
भागीरथी-तीरम्the bank of the Bhāgīrathī (Ganga)
भागीरथी-तीरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभागीरथी (प्रातिपदिक) + तीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘भागीरथ्याः तीरम्’ (Neuter, Accusative, Singular)
सुख-सेव्यम्pleasant to resort to
सुख-सेव्यम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक) + सेव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ‘सुखेन सेव्यम्’ (gerundive ‘to be resorted to pleasantly’)
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
संश्रयेत्should resort to
संश्रयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√श्रि (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (Optative, 3rd person, Singular, Ātmanepada)
Speaker

Skanda (deduced; Kāśī-khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhāgīrathī-tīra in Kāśī

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A scholar with manuscripts and a strong man with weapons stand away from the ghat, appearing diminished; a simple devotee on the Bhāgīrathī bank shines with calm dignity; the ghat is welcoming and open.

Characters & Entities
B
Bhāgīrathī (Gaṅgā)

FAQs

Worldly accomplishments (learning, power) are considered hollow if one neglects refuge in and service to the sacred Gaṅgā.

The Bhāgīrathī (Gaṅgā) riverbank, a key tīrtha-space in Kāśī.

To ‘resort to’ (saṃśraya) and regularly serve/visit the Gaṅgā’s bank (tīra-sevā).

←Previous Verse
Next Verse→