Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 59

Devanagari script

सर्वकर्मसु सर्वत्र त्वामेव शशिशेखर । पुरश्चरं तं पश्यामि यथा तन्मे वरस्तथा

Transliteration

sarvakarmasu sarvatra tvāmeva śaśiśekhara | puraścaraṃ taṃ paśyāmi yathā tanme varastathā

Translation

“اے ششی شیکھر! ہر عمل میں اور ہر جگہ میں صرف آپ ہی کو دیکھوں؛ آپ ہمیشہ میرے آگے آگے رہیں—یہی میرا ور ہو۔”

Word by Word

• सर्वकर्मसु: in all actions
• सर्वकर्मसु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (सर्वाणि कर्माणि)

• सर्वत्र: everywhere
• सर्वत्र: Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (Adverb of place)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एव: alone, indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (Emphatic particle)

• शशिशेखर: O moon-crested one
• शशिशेखर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शशि (प्रातिपदिक) + शेखर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शशिनः शेखरः)

• पुरश्चरम्: one who goes before; attendant/guide
• पुरश्चरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुरश्चर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण-प्रयोग

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पश्यामि: I see
• पश्यामि: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन

• यथा: as, in the manner that
• यथा: Sambandha (Clause linker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (Comparative/manner)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• मे: my, for me
• मे: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप

• वरः: boon
• वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तथा: so, thus
• तथा: Kriya-viseshana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (Adverb: thus)

Speaker

Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śiva (addressed as Śaśiśekhara)

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu asks that Śiva, the moon-crested Lord, always be seen ‘going before’ him—like a guiding presence leading every undertaking; the imagery suggests a path with Śiva as the vanguard.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Śaśiśekhara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sanctify all karma through uninterrupted God-consciousness—seeing the Lord as the inner guide in every place and act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśī tīrtha milieu frames the boon, reinforcing Kāśī as a field of ever-present Śiva-darśana.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it implies a vrata of continual smaraṇa (remembrance) and worship integrated with daily duties.