Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

अविमुक्तस्य माहात्म्यं षड्भिर्वक्त्रैः कथं मया । वक्तुं शक्यं न शक्नोति सहस्रास्योपि यत्परम्

avimuktasya māhātmyaṃ ṣaḍbhirvaktraiḥ kathaṃ mayā | vaktuṃ śakyaṃ na śaknoti sahasrāsyopi yatparam

اویمکت کی عظمت کو میں صرف چھ منہوں سے کیسے بیان کروں؟ اس کی اعلیٰ شان تو ہزار منہوں والا بھی پوری طرح کہہ نہیں سکتا۔

अविमुक्तस्यof Avimukta
अविमुक्तस्य:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअविमुक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
माहात्म्यम्greatness, glory
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (here: object of 'to tell')
षड्भिःwith six
षड्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootषष् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण
वक्त्रैःwith mouths/faces
वक्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb: how)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थक (to speak)
शक्यम्possible
शक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक; शक्-धातोः क्तव्य/यत्-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक-विशेषण (possible)
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
शक्नोतिis able
शक्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सहस्रास्यःeven one with a thousand mouths
सहस्रास्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहस्र (प्रातिपदिक) + आस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (one who has a thousand mouths)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपवादसूचक-अव्यय (even/also)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
परम्supreme, beyond
परम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Avimukta

Type: kshetra

Listener: Agastya (frame)

Scene: Skanda (six-faced) gestures toward a radiant map-like mandala of Avimukta; behind him, a cosmic figure with countless mouths (symbolic) attempts to praise but is overwhelmed by the kṣetra’s light.

A
Avimukta
M
Māhātmya

FAQs

The verse uses devotional hyperbole to assert Avimukta’s immeasurable sanctity, encouraging reverence and faith in the kṣetra’s liberating power.

Avimukta in Kāśī.

None; it is a praise-verse emphasizing the limitless māhātmya of the sacred place.