Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

Devanagari script

इदमेव हि तत्क्षेत्रं कुशलप्रश्नकारणम् । एह्येहि देहि मे स्पर्शं निजगात्रस्य सुव्रत

Transliteration

idameva hi tatkṣetraṃ kuśalapraśnakāraṇam | ehyehi dehi me sparśaṃ nijagātrasya suvrata

Translation

یقیناً یہی کشتَر خیریت پوچھنے (کُشَل پرشن) کا سبب ہے۔ آؤ، آؤ—مجھے اپنے ہی جسم کا لمس عطا کرو، اے نیک عہد والے۔

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक

• हि: for, indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (indeed/for)

• तत्क्षेत्रम्: that sacred region
• तत्क्षेत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारयः (तत् क्षेत्रम्)

• कुशलप्रश्नकारणम्: the cause of auspicious inquiries/well-being questions
• कुशलप्रश्नकारणम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Noun
• Root: कुशल (प्रातिपदिक) + प्रश्न (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः (कुशलस्य प्रश्नस्य कारणम् / कुशलप्रश्नानां कारणम्)

• एहि: come
• एहि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• एहि: come (again)
• एहि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम् (पुनरुक्ति)

• देहि: give
• देहि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• मे: to me / my
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम (enclitic)

• स्पर्शम्: touch
• स्पर्शम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्पर्श (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• निजगात्रस्य: of (your) own body
• निजगात्रस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: निज (प्रातिपदिक) + गात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; कर्मधारयः (निजं गात्रम्)

• सुव्रत: O you of good vows
• सुव्रत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; कर्मधारयः (सु-व्रतः)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A welcoming encounter in Kāśī: a venerable figure (or personified kṣetra/guardian) invites a vowed pilgrim to come closer; gesture of blessing and request for sparśa, with ghats and lamps behind.

Characters & Entities

• Kṣetra (Kāśī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is depicted as inherently auspicious, prompting blessings, greetings, and sacred exchange within the narrative.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ‘tatkṣetra’ is Kāśī-kṣetra within the Kāśīkhaṇḍa setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

A formal rite is not stated; the verse reflects an interpersonal act of blessing (sparśa) in a sacred place.