Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 81

उत्तरे कृत्तिवासस्य वाराणस्यां प्रयत्नतः । वृद्धकालेश्वरं लिंगं द्रष्टव्यं सिद्धिकामुकैः

uttare kṛttivāsasya vārāṇasyāṃ prayatnataḥ | vṛddhakāleśvaraṃ liṃgaṃ draṣṭavyaṃ siddhikāmukaiḥ

وارانسی میں کِرتّیواس کے شمال کی سمت وِردھکالیشور کا لِنگ ہے؛ جو روحانی سِدّھی چاہتے ہیں انہیں کوشش کے ساتھ اس کے درشن کرنے چاہییں۔

उत्तरेto the north/in the northern part
उत्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; दिक्शब्द (directional)
कृत्तिवासस्यof Kṛttivāsa
कृत्तिवासस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकृत्ति (प्रातिपदिक) + वास (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (name: 'Kṛttivāsa'), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
वाराणस्याम्in Vārāṇasī
वाराणस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
प्रयत्नतःwith effort/carefully
प्रयत्नतः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्नतः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: with effort/carefully)
वृद्धकालेश्वरम्Vṛddhakāleśvara
वृद्धकालेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (proper name), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
द्रष्टव्यम्should be seen/visited
द्रष्टव्यम्:
Kriya (Obligation/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → द्रष्टव्य (कृदन्त-तव्यत्)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate: 'is to be seen')
सिद्धिकामुकैःby those desiring attainment/success
सिद्धिकामुकैः:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक) + कामुक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (desiderative: 'desiring success'), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

Unspecified (contextual narrator within Skanda’s Kāśī Māhātmya discourse)

Tirtha: Vṛddhakāleśvara

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages (frame)

Scene: A pilgrim group consults a local guide near a shrine of Kṛttivāsa, then proceeds north through narrow Kāśī lanes toward a small sanctum where the Vṛddhakāleśvara liṅga awaits; the seekers carry flowers and bilva, faces intent on siddhi.

V
Vārāṇasī (Kāśī)
K
Kṛttivāsa
V
Vṛddhakāleśvara

FAQs

Kāśī’s liberation-map is also a pilgrim’s map: earnest darśana of specific liṅgas is praised as a direct means to siddhi.

Vṛddhakāleśvara-liṅga, located north of Kṛttivāsa in Vārāṇasī.

Darśana (visiting/seeing) of the Vṛddhakāleśvara liṅga with sincere effort.