Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 38

Devanagari script

स्वनाम्ना तत्र संस्थाप्य लिंगं निर्वाणकारणम् । प्रासादं तत्र कृत्वोच्चैस्तदग्रे कूपमुत्तमम्

Transliteration

svanāmnā tatra saṃsthāpya liṃgaṃ nirvāṇakāraṇam | prāsādaṃ tatra kṛtvoccaistadagre kūpamuttamam

Translation

وہاں اپنے نام سے موکش کا سبب بننے والا لِنگ قائم کر کے، تم ایک بلند پرساد (مندر) بناؤ گے، اور اس کے سامنے ایک بہترین کنواں بھی کھدواؤ گے۔

Word by Word

• स्वनाम्ना: by (your) own name
• स्वनाम्ना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण/3rd), एकवचन; समासः—स्वस्य नाम्ना (षष्ठी-तत्पुरुष)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• संस्थाप्य: having installed/established
• संस्थाप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्थाप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (gerund), पूर्वकाले

• लिङ्गम्: (Śiva-)liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), एकवचन

• निर्वाणकारणम्: a cause of liberation
• निर्वाणकारणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्वाण (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—निर्वाणस्य कारणम् (षष्ठी-तत्पुरुष); विशेषणम् (लिङ्गम्)

• प्रासादम्: a temple/mansion
• प्रासादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रासाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (gerund), पूर्वकाले

• उच्चैः: high/aloft
• उच्चैः: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: उच्चैः (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय (adverb: high/aloft)

• तदग्रे: in front of it
• तदग्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः; अर्थः—"तस्य अग्रे" (in front of that)

• कूपम्: a well
• कूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (कूपम्)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa, often Skanda-to-Agastya frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī—newly established dedicatory liṅga and shrine

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Bhūpāla (king)

Visual Art Cues

Scene: In Kāśī, the king installs a liṅga bearing his dedicatory name; priests perform consecration; a tall temple rises; before it an excellent well is dug and lined, with pilgrims drawing water.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)
• Śiva-liṅga
• Viśveśvara/Viśvanātha (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred construction in Kāśī—especially liṅga installation—becomes a direct support for liberation-oriented dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), where installing a liṅga and building public works is praised as mokṣa-causing.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pratiṣṭhā (installing a liṅga), building a prāsāda (temple), and constructing a kūpa (well) are explicitly prescribed.