Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 2

ब्रह्मणो वत्सरं पूर्णं रममाणोऽप्सरोगणैः । सुतीर्थमरणोपात्त पुण्यशेषेण वै पुनः

brahmaṇo vatsaraṃ pūrṇaṃ ramamāṇo'psarogaṇaiḥ | sutīrthamaraṇopātta puṇyaśeṣeṇa vai punaḥ

برہما کے ایک پورے سال تک، اپسراؤں کے گروہوں کے ساتھ کھیلتا اور لطف اندوز ہوتا رہے گا؛ پھر پاک تیرتھ میں مرنے سے حاصل شدہ باقی ماندہ پُنّیہ کے زور سے دوبارہ (لوٹے گا)۔

brahmaṇaḥof Brahmā / of Brahman
brahmaṇaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
vatsarama year
vatsaram:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण/Duration)
TypeNoun
Rootvatsara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कालपरिमाण
pūrṇamfull, complete
pūrṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūrṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (to vatsaram)
ramamāṇaḥenjoying, sporting
ramamāṇaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootram (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्), आत्मनेपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
apsarogaṇaiḥwith groups of apsarases
apsarogaṇaiḥ:
Sahakārī (सहकारी/Association)
TypeNoun
Rootapsaras + gaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (apsarasāṃ gaṇaiḥ)
sutīrtha-maraṇa-upāttaobtained through death at a good sacred ford
sutīrtha-maraṇa-upātta:
Viśeṣaṇa (विशेषण of puṇyaśeṣeṇa/implicit state)
TypeAdjective
Rootsu-tīrtha + maraṇa + upātta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः; upātta = भूतकृदन्त (PPP of ā-√dā 'to obtain')
puṇyaśeṣeṇaby the remaining merit
puṇyaśeṣeṇa:
Karana (करण/Instrument; cause)
TypeNoun
Rootpuṇya-śeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (puṇyasya śeṣaḥ)
vaiindeed
vai:
Sambandha-bodhaka (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
punaḥagain
punaḥ:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय (adverb)

Gaṇas (continuing speech, deduced from preceding verse)

Tirtha: Su-tīrtha (implied Kāśī/Avimukta as the death-site in narrative arc)

Type: kshetra

Listener: audience; within story: Śivaśarman is being informed by gaṇas

Scene: A celestial pleasure-garden: Śivaśarman amid apsarā-gaṇas under jeweled trees; above, a subtle hourglass/cosmic wheel indicating a ‘Brahmā-year’; in the distance, a path curving back toward earth symbolizing return by puṇya-śeṣa.

B
Brahmā
A
Apsaras

FAQs

Tīrtha-associated merit is portrayed as enduring and structured, yielding celestial enjoyment and further auspicious destiny through remaining puṇya.

It praises “su-tīrtha” (an excellent holy place); within Kāśī-khaṇḍa, this points to the tīrtha-power of Kāśī and its sacred death traditions.

No explicit ritual is stated; the verse highlights the spiritual potency (puṇya) connected with tīrtha-death (tīrtha-maraṇa).