Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 66

Devanagari script

तदा प्रभृति देवोसौ शार्ङ्गधन्वा गदाधरः । त्रैलोक्यमखिलं शास्ति दानवांतकरो हरिः

Transliteration

tadā prabhṛti devosau śārṅgadhanvā gadādharaḥ | trailokyamakhilaṃ śāsti dānavāṃtakaro hariḥ

Translation

اسی وقت سے وہ خدا—ہری، شَارنگ کمان اور گدا کا دھارک—تمام تینوں جہانوں پر حکومت کرتا ہے، دانَووں کا ہلاک کرنے والا۔

Word by Word

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb: 'then')

• प्रभृति: from (that time)
• प्रभृति: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रभृति (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भार्थक (from, beginning from)

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• असौ: that (he)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (demonstrative pronoun)

• शार्ङ्गधन्वा: bearer of the Śārṅga bow
• शार्ङ्गधन्वा: Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: शार्ङ्ग + धन्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शार्ङ्गस्य धनुः यस्य/धन्वा)

• गदाधरः: mace-bearer
• गदाधरः: Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: गदा + धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गदां धरति इति)

• त्रैलोक्यम्: the three worlds
• त्रैलोक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयाणां लोकानां समाहारः)

• अखिलम्: entire
• अखिलम्: Karma (Qualifier of object/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (त्रैलोक्यम्)

• शास्ति: rules, governs
• शास्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शास् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन

• दानवान्तकरः: destroyer of demons
• दानवान्तकरः: Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: दानव + अन्त + कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दानवानाम् अन्तं करोति इति)

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (narrator) to Agastya (deduced from Kāśīkhaṇḍa convention)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: vipra (brāhmaṇa interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: Hari as Śārṅgadhanvā and Gadādhara enthroned in cosmic kingship, with the three worlds symbolically arranged; subdued dānavas at the periphery, devas in reverence.

Characters & Entities

• Hari (Viṣṇu)
• Śārṅga (bow)
• Gadā (mace)
• Trailokya
• Dānavas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic governance is portrayed as dharma-protection: the Divine maintains order and removes forces that oppose it.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate verse is cosmological, while the surrounding Kāśīkhaṇḍa context ultimately glorifies Kāśī and its liberating power.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative statement about Viṣṇu’s rule and demon-destruction.