Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

दृष्ट्वा प्रकृष्टयागेभ्यः पुष्टेभ्यो दक्षिणादिभिः । प्रयागमिति तन्नाम कृतं हरिहरादिभिः

dṛṣṭvā prakṛṣṭayāgebhyaḥ puṣṭebhyo dakṣiṇādibhiḥ | prayāgamiti tannāma kṛtaṃ hariharādibhiḥ

جب اسے اُن نہایت شاندار یَگیوں سے بھی برتر دیکھا گیا جو دان، دَکشِنا وغیرہ سے آراستہ تھے، تو ہری، ہَر اور دیگر دیوتاؤں نے اس کا نام ‘پرَیاگ’ رکھا۔

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
प्रकृष्टयागेभ्यःfrom excellent sacrifices
प्रकृष्टयागेभ्यः:
Apadana (Comparison/source/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रकृष्ट-याग (प्रातिपदिक; प्रकृष्ट + याग)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), बहुवचन; कर्मधारयः (प्रकृष्टाः यागाः)
पुष्टेभ्यःwell-endowed, strengthened
पुष्टेभ्यः:
Apadana (Qualifier/अपादान-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), बहुवचन; विशेषणम् (यागेभ्यः)
दक्षिणादिभिःby gifts (dakṣiṇā) and the like
दक्षिणादिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदक्षिणा-आदि (प्रातिपदिक; दक्षिणा + आदि)
Formस्त्रीलिङ्ग (दक्षिणा) + आदि-समास, तृतीया (3), बहुवचन; करणम्; ‘आदि’ अन्तः (and the like)
प्रयागम्Prayāga
प्रयागम्:
Karma (Name-object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; नामरूपेण (as a name)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
तत्that
तत्:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (नाम)
नामname
नाम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
कृतम्was made, was given
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (was made)
हरिहरादिभिःby Hari, Hara, and others
हरिहरादिभिः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि-हर-आदि (प्रातिपदिक; हरि + हर + आदि)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; द्वन्द्वः (हरिश्च हरश्च) + आदि-समाहार (and others); करण/कर्तृ-निर्देश

Skanda

Tirtha: Prayāga

Type: sangam

Listener: null

Scene: Hari (Vishnu) and Hara (Shiva) stand on the riverbank, gesturing toward the confluence; sages and devas witness as the place is ceremonially ‘named’ Prayāga; yajña altars appear in the background, humbled by the tīrtha’s radiance.

P
Prayāga
H
Hari
H
Hara
Y
Yajña
D
Dakṣiṇā

FAQs

The sanctity of Prayāga is affirmed as surpassing even elaborate yajñas, with divine endorsement from both Vaiṣṇava and Śaiva powers.

Prayāga is explicitly named and celebrated as surpassing great sacrifices.

Dakṣiṇā (ritual gifting) is referenced as part of high yajñas; the verse implies that Prayāga’s tīrtha-merit exceeds even such well-performed rituals.