Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 39
Devanagari script
रयात्तु मांसकं भुंजन्कश्चिद्विकटदंष्ट्रकः । रोषात्तमभिदुद्राव दृष्ट्वा संतर्जयन्निव
Transliteration
rayāttu māṃsakaṃ bhuṃjankaścidvikaṭadaṃṣṭrakaḥ | roṣāttamabhidudrāva dṛṣṭvā saṃtarjayanniva
Translation
ایک اور بھوت بدشکل دانتوں والا تیزی سے گوشت چبا چبا کر کھا رہا تھا؛ پھر غصّے میں اسے دیکھ کر، گویا دھمکانے اور دبانے کے لیے، اس پر لپکا۔
Word by Word
रयात्from speed/impetuously
रयात्:
Hetu/Apādāna (Cause)
TypeNoun
Rootरयि/रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ/कारणे
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
मांसकम्a piece of meat
मांसकम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमांसक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म
भुञ्जन्eating
भुञ्जन्:
Kriyā (Concomitant action)
TypeAdjective
Root√भुज् (धातु) (शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (while eating)
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootकश्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विकटदंष्ट्रकःhaving huge tusks/fangs
विकटदंष्ट्रकः:
Karta (Subject, qualifier)
TypeAdjective
Rootविकट + दंष्ट्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (विकटाः दंष्ट्रकाः यस्य सः)
रोषात्from anger
रोषात्:
Hetu/Apādāna (Cause)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ
तम्him
तम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अभिदुद्रावrushed at/ran towards
अभिदुद्राव:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootअभि √द्रु (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक
संतर्जयन्threatening
संतर्जयन्:
Kriyā (Concomitant action)
TypeAdjective
Rootसम् √तर्ज् (धातु) (शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (while threatening)
इवas if
इव:
Sambandha (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमार्थक (comparative particle)
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A tusked, grotesque bhūta devours flesh in haste; spotting the child, it charges forward in rage, as if to terrorize him into submission.
Characters & Entities
B
BhūtasFAQs
Anger and violence are portrayed as distractions; the seeker is urged to remain unmoved by tamasic displays.
The Kāśīkhaṇḍa framework glorifies Kāśī broadly; the verse itself is part of an episode of testing.
None.