Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 56

सापि ज्ञात्वा महावीर्यं कुमारं कुक्षिसंभवम् । महत्योत्साहसं पत्त्या राजमानमुवाच तम्

sāpi jñātvā mahāvīryaṃ kumāraṃ kukṣisaṃbhavam | mahatyotsāhasaṃ pattyā rājamānamuvāca tam

وہ بھی، اپنے بطن سے پیدا ہوئے اس لڑکے کی عظیم دلیری کو جان کر، اور اسے بے پناہ حوصلے سے تاباں دیکھ کر، اس سے مخاطب ہوئی۔

साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Connector/Emphasis (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-भावार्थक अव्यय (also)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु) → ज्ञात्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्ययभाव
महावीर्यम्great prowess
महावीर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (महद् वीर्यम्)
कुमारम्the boy/prince (Kumāra)
कुमारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुक्षिसंभवम्born from (her) womb
कुक्षिसंभवम्:
Visheshana of कुमारम् (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुक्षि + संभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (कुक्षेः संभवः)
महतिin great (measure)
महति:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; (अत्र) ‘महति’ = महति (उत्साहे)
उत्साहसम्enthusiasm, zeal
उत्साहसम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्साह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी/द्वितीया-सम्भाव्य; पाठानुसार ‘महत्योत्साहसं’ इति—सप्तमी एकवचन (उत्साहे) अभिप्रेत
पत्त्याby/with (her) husband
पत्त्या:
Karana/Agent-associate (सहकर्ता/करण)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
राजमानम्shining, resplendent
राजमानम्:
Visheshana of कुमारम् (विशेषण)
TypeAdjective
Rootराज् (धातु) → राजमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्यय (present participle, Ātmanepada), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तम्to him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

Narrator (within Kāśīkhaṇḍa frame; traditionally Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: A questioning sage/audience

Scene: Mother observes her son’s extraordinary valor and radiant enthusiasm; she prepares to speak—her face mixes pride, worry, and tenderness.

S
Sunīti
D
Dhruva

FAQs

True courage rooted in purpose is recognizable and inspires guidance from elders.

No specific tīrtha is named in this verse; it remains within the Kāśīkhaṇḍa’s broader sacred setting.

None; this verse narrates Sunīti’s recognition and her readiness to respond.