Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 28
Devanagari script
कथं नृपासनं योग्यमुत्तमस्य कथं न मे । कथं मे सुकृतं तुच्छमुत्तमस्योत्तमं कथम्
Transliteration
kathaṃ nṛpāsanaṃ yogyamuttamasya kathaṃ na me | kathaṃ me sukṛtaṃ tucchamuttamasyottamaṃ katham
Translation
“اُتّم کے لیے شاہی تخت کیسے موزوں ہے اور میرے لیے کیوں نہیں؟ میرے نیک اعمال حقیر کیسے ہیں اور اُتّم کے کیسے نہایت اعلیٰ؟”
Word by Word
कथम्how
कथम्:
—
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय
नृपासनम्royal throne/seat
नृपासनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; neuter, nominative, singular; compound: नृपस्य आसनम्
योग्यम्fit/suitable
योग्यम्:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootयोग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; neuter, nominative, singular; predicate adjective
उत्तमस्यof Uttama
उत्तमस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; masculine, genitive, singular
कथम्how
कथम्:
—
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
मेto me / for me
मे:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; enclitic ‘me’ (genitive/dative singular) — here dative sense
कथम्how
कथम्:
—
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; enclitic — here genitive sense
सुकृतम्merit/good deed
सुकृतम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; neuter, nominative, singular
तुच्छम्trifling/insignificant
तुच्छम्:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootतुच्छ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; neuter, nominative, singular; predicate adjective
उत्तमस्यof Uttama
उत्तमस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; masculine, genitive, singular
उत्तमम्excellent (merit)
उत्तमम्:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; neuter, nominative/accusative, singular — here nominative as predicate/subject complement
कथम्how
कथम्:
—
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय
Speaker
Dhruva
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Sages
Visual Art Cues
Scene: Dhruva gestures toward an imagined throne, then to his own chest, questioning merit; the throne looms as a background motif; Sunīti’s expression suggests she will soon counsel him toward the forest and the Lord.
Characters & Entities
D
DhruvaU
UttamaFAQs
Worldly entitlement is uncertain; lasting ‘uttamatā’ is gained through righteous discipline and devotion.
No specific tīrtha is mentioned in this verse.
None.