Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25
Devanagari script
संपृच्छे जननि त्वाहं सम्यक्शंस ममाग्रतः । भार्यात्वेपि च सामान्ये कथं सा सुरुचिः प्रिया
Transliteration
saṃpṛcche janani tvāhaṃ samyakśaṃsa mamāgrataḥ | bhāryātvepi ca sāmānye kathaṃ sā suruciḥ priyā
Translation
“اے ماں، میں تم سے پوچھتا ہوں—میرے سامنے صاف صاف بتاؤ۔ جب دونوں برابر کی بیویاں ہیں تو وہ سُروچی بادشاہ کو کیسے عزیز ہے؟”
Word by Word
सम्पृच्छेI ask
सम्पृच्छे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) + सम् (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; 1st person singular; I ask
जननिO mother
जननि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजननी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; feminine, vocative, singular
त्वाyou
त्वा:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन; pronoun, accusative, singular
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun, nominative, singular
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
शंसtell
शंस:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; 2nd person singular; tell/declare
ममof me / my
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; genitive, singular
अग्रतःin front (of me)
अग्रतः:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
भार्यात्वेin the state of being a wife
भार्यात्वे:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभार्यात्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; neuter, locative, singular
अपिeven/also
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपवाद-निपात (particle: even/also)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
सामान्येwhen (it is) common/equal
सामान्ये:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसामान्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; neuter, locative, singular; qualifying (अधिकरण)
कथम्how
कथम्:
—
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun, feminine, nominative, singular
सुरुचिःSuruci
सुरुचिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुरुचि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; feminine, nominative, singular (proper name)
प्रियाdear/beloved
प्रिया:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; feminine, nominative, singular; predicate adjective
Speaker
Dhruva
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Sages in the Naimiṣa setting (typical)
Visual Art Cues
Scene: Dhruva stands before Sunīti, palms slightly raised in questioning; Sunīti’s face shows pain and compassion; the name ‘Suruci’ hangs in the air as a symbol of courtly favoritism.
Characters & Entities
D
DhruvaS
SunītiS
SuruciFAQs
Partiality in relationships creates inner turmoil; dharma seeks truth through honest questioning.
No specific tīrtha is mentioned in this verse.
None.