Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15
Devanagari script
अधिजानुधराजानेर्मानेन परिबृंहितम् । प्रांशोः सिंहासनस्यास्य रुचिश्चेदधिरोहणे
Transliteration
adhijānudharājānermānena paribṛṃhitam | prāṃśoḥ siṃhāsanasyāsya ruciścedadhirohaṇe
Translation
بادشاہ کے گھٹنوں سے بلند اٹھا ہوا وہ عالی تخت اپنی شان سے اور بھی ہیبت ناک دکھائی دیتا تھا؛ اور سُروچی اسے قابلِ صعود ٹھہرا کر اس کی تعظیم میں لذت پاتی تھی۔
Word by Word
अधिजानुधरof the one with raised knees (knee-bearing)
अधिजानुधर:
Sambandha (Genitive qualifier of ‘राज्ञः’/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअधि + जानु + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः अधि-जानु-धर ‘knee-bearing/with knees raised’ (उपपद-तत्पुरुष)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
मानेनby pride/measure (here: pride)
मानेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
परिबृंहितम्swollen/expanded
परिबृंहितम्:
Kriyāviśeṣaṇa/Viśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeVerb
Rootपरि + बृंह् (धातु)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ
प्रांशोःof the tall/lofty
प्रांशोः:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्रांशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; विशेषण (सिंहासनस्य)
सिंहासनस्यof the throne
सिंहासनस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसिंहासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः सिंहस्य आसनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
रुचिःdesire/liking
रुचिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुचि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चेत्if
चेत्:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्त-निपात (conditional particle)
अधिरोहणेin mounting/ascending
अधिरोहणे:
Adhikaraṇa (Location/occasion/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअधि + रुह् (धातु) → अधिरोहण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
Speaker
Skanda (deduced narration)
Visual Art Cues
Scene: A high throne rising above the king’s knees dominates the court; Suruci delights in its grandeur and the idea of ascending/exalting it.
Characters & Entities
S
SuruciU
Uttānapāda (implied)FAQs
External elevation (a throne, status) can inflate pride; Purāṇic teaching contrasts such height with the higher ‘seat’ attained by devotion.
No site is directly referenced; the placement in Kāśīkhaṇḍa ties the narrative to Kāśī’s wider dharma-teaching purpose.
None.