Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 75

शांभवेनाथयोगेन शुक्ररूपेण भार्गवः । चस्कंदाथ ननामापि ततो देवेन भाषितः

śāṃbhavenāthayogena śukrarūpeṇa bhārgavaḥ | caskaṃdātha nanāmāpi tato devena bhāṣitaḥ

پھر شَامبھَو یوگ کے زور سے بھارگو شُکر نے شُکر ہی کا روپ دھارا اور جست لگا کر باہر نکل آیا۔ اس نے سجدۂ تعظیم کیا؛ تب دیوتا نے اس سے کلام فرمایا۔

शाम्भवेनŚāmbhava (pertaining to Śambhu)
शाम्भवेन:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशाम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (योगेन)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक) — ‘then’
योगेनby yoga/means
योगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
शुक्ररूपेणin the form of Śukra
शुक्ररूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशुक्र + रूप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (शुक्रस्य रूपम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
भार्गवःBhārgava (Śukra)
भार्गवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चस्कन्दhe sprang/fell down
चस्कन्द:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्कन्द् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘अवतीर्णः/निष्क्रान्तः’ (he sprang/fell down)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय — ‘then’
ननामhe bowed
ननाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√नम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘प्रणनाम’ (he bowed)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (सम्भावना/समुच्चय) — ‘also/even’
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक) — ‘thereupon/then’
देवेनby the god (Śiva)
देवेन:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
भाषितःwas addressed/spoken to
भाषितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भाष् (धातु) → भाषित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive sense): ‘spoken to/addressed’

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Avimukta (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (frame)

Scene: Śukra (Bhārgava) emerges by Śāmbhava-yoga, then bows; Śiva, serene and immense, addresses him—battle noise fades into a sacred hush around the divine dialogue.

Ś
Śukra (Bhārgava)
Ś
Śambhu/Śiva

FAQs

Even the wise rely on Śāmbhava yoga and humility—yogic power is crowned by surrender, which invites divine guidance.

Kāśī is the broader sacred canvas; this verse highlights Śaiva yoga and divine encounter rather than a named tīrtha.

No explicit ritual is prescribed; the verse alludes to Śāmbhava yoga (Śiva-centered yogic discipline).