Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68

Devanagari script

संति पाठान्यनेकानि क्षितौ साधकसिद्धये । परं योगीश्वरी पीठाद्भूपृष्ठेनाशु सिद्धिदम्

Transliteration

saṃti pāṭhānyanekāni kṣitau sādhakasiddhaye | paraṃ yogīśvarī pīṭhādbhūpṛṣṭhenāśu siddhidam

Translation

زمین پر سادھکوں کی سِدھی کے لیے بے شمار پاٹھ اور تیرتھ ہیں؛ مگر یوگیشوری پیٹھ سب سے برتر ہے—زمین ہی پر رہتے ہوئے یہ فوراً سِدھی عطا کرتا ہے۔

Word by Word

• सन्ति: there are
• सन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्

• पाठानि: recitations / texts / methods
• पाठानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्

• अनेकानि: many
• अनेकानि: Visheshana (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: अनेक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; विशेषणम् (पाठानि-विशेषणम्)

• क्षितौ: on earth
• क्षितौ: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• साधक-सिद्धये: for the success of the practitioner
• साधक-सिद्धये: Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: साधक (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम्; तत्पुरुषः: साधकस्य सिद्धये

• परम्: however / but
• परम्: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रयोगः (adverbial accusative: but/however/indeed; ‘param’)

• योगीश्वरी: Yogīśvarī (goddess)
• योगीश्वरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योगीश्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• पीठात्: from the sacred seat (pīṭha)
• पीठात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पीठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्

• भू-पृष्ठेन: by/through the earth-surface
• भू-पृष्ठेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; तत्पुरुषः: भूमेः पृष्ठम्

• आशु: quickly
• आशु: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषणम् (adverb: quickly)

• सिद्धि-दम्: bestowing success
• सिद्धि-दम्: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक ‘द’ = दाता, from √दा)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; तत्पुरुषः: सिद्धिं ददाति इति; विशेषणम् (योगीश्वरी/पीठ-सम्बद्धम्)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Yogīśvarī Pīṭha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrim-inquirer (not specified)

Visual Art Cues

Scene: A symbolic map-like vision: many tīrthas spread across the earth, yet a radiant beacon marks Yogīśvarī Pīṭha as surpassing them, pouring down siddhi like a concentrated stream of light onto a sādhaka.

Characters & Entities

• Yogīśvarī Pīṭha
• Sādhakas
• Kṣiti (earth)
• Kāśī (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Not all sacred places are equal in potency; the Yogīśvarī pīṭha is presented as exceptionally swift in granting spiritual accomplishment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Yogīśvarī Pīṭha within the Kāśī-kṣetra, connected to the Candreśvara cycle, is exalted as supreme.

What ritualistic prescription is mentioned?

No fixed rite is detailed; the verse recommends the Yogīśvarī pīṭha as a superior locus for sādhana aimed at siddhi.