Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 23

तस्य यत्प्लवितं तेजः पृथिवीमन्वपद्यत । तथौषध्यः समुद्भूता याभिः संधार्यते जगत्

tasya yatplavitaṃ tejaḥ pṛthivīmanvapadyata | tathauṣadhyaḥ samudbhūtā yābhiḥ saṃdhāryate jagat

اور سوما کی جو سیلابی روشنی زمین پر پھیل گئی، اسی سے اوشدھیاں (شفائی جڑی بوٹیاں) پیدا ہوئیں جن کے سہارے یہ جگت قائم ہے۔

तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun: 'which/that')
प्लवितम्overflowed/spread
प्लवितम्:
Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्लवित (कृदन्त; √प्लु/√प्लव् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (overflowed/spread)
तेजःsplendor/energy
तेजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अन्वपद्यतentered/pervaded
अन्वपद्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु√पद् (धातु)
Formलङ् (imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; उपसर्ग: अनु-
तथाthus/then
तथा:
Kriya-vishesana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'thus/thereupon')
औषध्यःmedicinal plants/herbs
औषध्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऔषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
समुद्भूताःarisen/produced
समुद्भूताः:
Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+उद्√भू (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण; उपसर्ग: सम्-, उद्-
याभिःby which
याभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक (relative: 'by which')
संधार्यतेis sustained/held together
संधार्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्√धृ (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive: 'is supported/held together'), उपसर्ग: सम्-
जगत्the world
जगत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context) to Agastya

Scene: From Soma’s luminous overflow, shimmering droplets fall onto soil; instantly, diverse herbs sprout—tulasi-like leaves, flowering creepers, medicinal roots—while sages and beings rejoice at renewed vitality.

S
Soma (Candra)
P
Pṛthivī
A
Auṣadhi (medicinal herbs)

FAQs

Divine grace becomes nourishment: sacred power manifests as life-supporting remedies for the world.

The immediate verse is cosmological; within the chapter it supports the later glorification of Avimukta (Kāśī).

None directly; it describes the dharmic origin of auṣadhi (healing herbs).