Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 150

क्रूरदृग्वीक्षते यावत्पुनःपुनरिदं वदन् । तावत्पुस्फोट तन्नेत्रं वामं वामा विलोकनात

krūradṛgvīkṣate yāvatpunaḥpunaridaṃ vadan | tāvatpusphoṭa tannetraṃ vāmaṃ vāmā vilokanāta

جب تک وہ سنگ دل نگاہ سے گھورتا رہا اور یہی بات بار بار کہتا رہا، تب تک دیوی کے بائیں رخ کی نظر کے سبب اس کی بائیں آنکھ پھٹ گئی۔

क्रूरदृक्fierce-eyed
क्रूरदृक्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रूर-दृश् (प्रातिपदिक; क्रूर + दृश्/दृक्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to implied subject)
वीक्षतेlooks; gazes
वीक्षते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
यावत्as long as; until
यावत्:
Kriya-visheshana (Limit/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअवधिवाचक-अव्यय (as long as/until)
पुनःपुनःagain and again
पुनःपुनः:
Kriya-visheshana (Frequency/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनःपुनः (अव्यय)
Formआवृत्तिवाचक-अव्यय (repetitive adverb)
इदंthis (statement/thing)
इदं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वदन्saying
वदन्:
Kriya-visheshana (Concomitant/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (concomitant action)
तावत्then; for that long
तावत्:
Kriya-visheshana (Extent/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिणाम/अवधिवाचक-अव्यय (then/so long)
पुस्फोटburst; split
पुस्फोट:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्फुट् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; (augmentless perfect form)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to ‘नेत्रम्’)
नेत्रंeye
नेत्रं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वामंleft
वामं:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to ‘नेत्रम्’)
वामाthe woman; the left-side (lady)
वामा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवामा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विलोकनात्from (her) looking; due to the glance
विलोकनात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootवि-लोकन (प्रातिपदिक; √लोक् + वि-; भाववाचक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narrative, typically Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A man glares harshly, mouth mid-utterance, while the Devī turns a leftward glance; a sudden supernatural rupture—his left eye bursts—onlookers recoil in shock.

V
Vāmā (the Goddess, i.e., Pārvatī)
L
Left eye (netra)

FAQs

Malice and cruel intent recoil upon the doer; divine power (Śakti) upholds moral order through swift consequence.

No specific tīrtha is mentioned; the verse functions as a moral-narrative moment within the Kāśīkhaṇḍa setting.

None; it describes a narrative consequence tied to divine intervention.