Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 77

Devanagari script

अलंबुसापि स्वर्वेश्या भूपतेः कृतवर्मणः । अयोध्यायां महापुर्यां कन्या जाता मृगावती

Transliteration

alaṃbusāpi svarveśyā bhūpateḥ kṛtavarmaṇaḥ | ayodhyāyāṃ mahāpuryāṃ kanyā jātā mṛgāvatī

Translation

اور اَلمبوسا، جو سُورگ کی اپسرا تھی، بھوپتی کِرت ورمن کے پاس آئی؛ ایودھیا کی عظیم نگری میں ایک بیٹی پیدا ہوئی—مِرگاوتی۔

Word by Word

• अलंबुसा: Alambusā
• अलंबुसा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अलंबुसा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)

• अपि: also
• अपि: N/A
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also/even)

• स्वर्वेश्या: a celestial courtesan (apsaras)
• स्वर्वेश्या: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर् + वेश्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (svar-veśyā = heavenly courtesan/apsaras)

• भूपतेः: of the king
• भूपतेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भूपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• कृतवर्मणः: of Kṛtavarman
• कृतवर्मणः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कृतवर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)

• अयोध्यायाम्: in Ayodhyā
• अयोध्यायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अयोध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• महापुर्याम्: in the great city
• महापुर्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा + पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (mahā-purī = great city)

• कन्या: a daughter/girl
• कन्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• जाता: born
• जाता: Samānādhikaraṇa (Predicate/समानाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying कन्या)

• मृगावती: Mṛgāvatī
• मृगावती: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मृगा + वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)

Speaker

Narrator (contextual, within Setukhaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Auspicious birth in Ayodhyā: palace chamber with attendants; Alambusā (celestial courtesan) subtly indicated with divine radiance; newborn Mṛgāvatī cradled; city motifs (ramparts, banners) in background.

Characters & Entities

• Alambusā
• Kṛtavarman
• Ayodhyā
• Mṛgāvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic accounts weave human lineage with celestial agencies, presenting birth and destiny as part of a larger dharmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ayodhyā is explicitly mentioned as the great city; while Setukhaṇḍa’s broader aim is Setu’s sanctity, this verse spotlights Ayodhyā as a revered sacred geography marker.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.