Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 74

Devanagari script

श्रीरामनाथ त्वमागत्य शीघ्रं ममोत्क्रांतिकाले भवान्या च साकम् । मां प्रापय स्वात्मपादारविन्दं विशोकं विमोहं सुखं चित्स्वरूपम्

Transliteration

śrīrāmanātha tvamāgatya śīghraṃ mamotkrāṃtikāle bhavānyā ca sākam | māṃ prāpaya svātmapādāravindaṃ viśokaṃ vimohaṃ sukhaṃ citsvarūpam

Translation

اے شری رام ناتھ! میرے کوچ کے وقت جلد تشریف لائیے؛ بھوانی کے ساتھ آئیے۔ مجھے اپنے ہی کمل جیسے قدموں تک پہنچا دیجیے—اُس حالت میں جو غم و فریب سے پاک ہے، جو سراسر آنند ہے، خالص چِت کی حقیقت۔

Word by Word

• श्रीरामनाथ: O venerable Rāmanātha
• श्रीरामनाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: श्री + राम + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• आगत्‍य: having come
• आगत्‍य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• उत्क्रान्तिकाले: at the time of my departure (death)
• उत्क्रान्तिकाले: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्क्रान्ति + काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• भवान्या: with Bhavānī (Pārvatī)
• भवान्या: Sahakaraka (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: भवानी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• साकम्: together with
• साकम्: Sahakaraka (Accompaniment/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: साकम् (अव्यय)
• Form: सहार्थक-अव्यय (indeclinable: 'together with')

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• प्रापय: lead (me); cause (me) to attain
• प्रापय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative sense: 'cause to reach')

• स्वात्मपादारविन्दम्: to your own lotus-feet
• स्वात्मपादारविन्दम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व + आत्मन् + पाद + अरविन्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• विशोकम्: sorrowless
• विशोकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विशोक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (स्वात्मपादारविन्दम्)

• विमोहम्: free from delusion
• विमोहम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विमोह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• सुखम्: blissful
• सुखम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• चित्स्वरूपम्: of the nature of pure consciousness
• चित्स्वरूपम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चित् + स्वरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

Speaker

Anonymous devotee (voice of supplication within the stuti)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmanātha (Rāmeśvara)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śrī Rāmanātha (Śiva) with Bhavānī

Visual Art Cues

Scene: A dying sage/devotee on a simple mat near the sea-temple; Rāmanātha appears swiftly with Bhavānī, extending a hand of grace, guiding the soul-lotus toward luminous lotus-feet; sorrow and delusion dissolve into clear light.

Characters & Entities

• Rāmanātha (Śiva)
• Bhavānī (Pārvatī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

At life’s end, the highest refuge is divine grace—Śiva with Śakti—granting liberation as sorrowless, delusion-free consciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāmanātha at Setu (Rāmeśvaram/Setubandha), where devotees seek mokṣa through the Lord’s presence.

What ritualistic prescription is mentioned?

A death-time prayer (smaraṇa/śaraṇāgati) is implied rather than a ritual; the devotee asks the Lord to appear and grant final refuge.