Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9

Devanagari script

यस्य स्मरणमात्रेण यमपीडापि नो भवेत् । रामेश्वरमहालिंगं येऽर्चयंति सकृन्नराः

Transliteration

yasya smaraṇamātreṇa yamapīḍāpi no bhavet | rāmeśvaramahāliṃgaṃ ye'rcayaṃti sakṛnnarāḥ

Translation

جس کے محض سمرن سے یم کی اذیت بھی پیدا نہیں ہوتی—جو لوگ رامیشور کے مہا لِنگ کی ایک بار بھی ارچنا کرتے ہیں، وہ اسی حفاظت کے حق دار بنتے ہیں۔

Word by Word

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम

• स्मरणमात्रेण: by mere remembrance
• स्मरणमात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्मरण + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; समासः: स्मरणस्य मात्रम् (mere remembrance)

• यमपीडा: torment by Yama
• यमपीडा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यम + पीडा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः: यमस्य पीडा

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: even/also)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation)

• भवेत्: would be / would occur
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकारः (Optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्

• रामेश्वरमहालिङ्गम्: the great liṅga of Rāmeśvara
• रामेश्वरमहालिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रामेश्वर + महा + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; समासः: रामेश्वरस्य महालिङ्गम्

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम

• अर्चयन्ति: worship
• अर्चयन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्

• सकृत्: once
• सकृत्: Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: काल/आवृत्ति-बोधक-अव्ययम् (adverb: once)

• नराः: men / people
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्

Speaker

Skanda (deduced from Setukhaṇḍa Māhātmya narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmeśvara-mahāliṅga

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee remembers Rāmeśvara; Yama’s dark figure and noose recede or dissolve at the boundary of the temple’s sacred aura; the liṅga radiates protective light.

Characters & Entities

• Yama
• Rāmeśvara (Mahāliṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even minimal devotion—remembrance or a single act of worship—toward Rāmeśvara grants powerful spiritual protection.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāmeśvaram at Setu, focused on the Rāmeśvara Mahāliṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Smaraṇa (remembrance) and arcanā/pūjā (worship), even if performed once.