Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

Devanagari script

कोटितीर्थं महापुण्यं सर्वलोकेषु विश्रुतम् । सर्वसंपत्करं शुद्धं सर्वपापप्रणाशनम्

Transliteration

koṭitīrthaṃ mahāpuṇyaṃ sarvalokeṣu viśrutam | sarvasaṃpatkaraṃ śuddhaṃ sarvapāpapraṇāśanam

Translation

کوٹی تیرتھ نہایت پُنیہ بخش اور تمام لوکوں میں مشہور ہے۔ یہ ہر طرح کی خوشحالی عطا کرتا، پاکیزہ کرتا اور تمام پاپوں کا ناس کرتا ہے۔

Word by Word

• कोटितीर्थम्: Koṭitīrtha
• कोटितीर्थम्: Vishaya (Topic/विषय)
• Type: Noun
• Root: कोटि + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); नाम (proper place-name)

• महापुण्यम्: greatly meritorious
• महापुण्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); कर्मधारयः: महत् पुण्यम्

• सर्वलोकेषु: in all worlds
• सर्वलोकेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural); कर्मधारयः: सर्वे लोका:

• विश्रुतम्: well-known
• विश्रुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-श्रु (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: श्रु, उपसर्ग: वि

• सर्वसंपत्करम्: bringing all prosperity
• सर्वसंपत्करम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + संपत् + कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: सर्वासां संपदां करम् (producing all prosperities)

• शुद्धम्: pure
• शुद्धम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सर्वपापप्रणाशनम्: destroyer of all sins
• सर्वपापप्रणाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: सर्वेषां पापानां प्रणाशनम्

Speaker

Sūta (continued praise context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Koṭitīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Sages (implied)

Visual Art Cues

Scene: A radiant ghāṭ named Koṭitīrtha with pilgrims bathing; the water depicted as luminous and purifying; prosperity symbolized by overflowing grain, lamps, and auspicious kalashas near the steps.

Characters & Entities

• Koṭitīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places function as purifiers and merit-multipliers when approached with faith and dhārmic intent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Koṭitīrtha is directly glorified as world-renowned and sin-destroying.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated here; it lists the tīrtha’s fruits (phala) and purificatory power.