Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 90

Devanagari script

अस्मिन्गोत्रे च ये जाताः सत्य संभाषिणस्तथा । जितेंद्रियाः सुरूपाश्च अल्पाहाराः शुभाननाः

Transliteration

asmingotre ca ye jātāḥ satya saṃbhāṣiṇastathā | jiteṃdriyāḥ surūpāśca alpāhārāḥ śubhānanāḥ

Translation

اور اس گوتر میں پیدا ہونے والے سچ بولنے والے ہیں؛ وہ جیتِندریہ، خوش صورت، کم خوراک اور روشن چہرے والے ہوتے ہیں۔

Word by Word

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• गोत्रे: lineage, clan
• गोत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• जाताः: born
• जाताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जात (प्रातिपदिक; जात < जन् (धातु) क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त

• सत्य: truthfully
• सत्य: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)

• संभाषिणः: speaking, conversing
• संभाषिणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: संभाषिन् (प्रातिपदिक; संभाष् (धातु) + इन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• जितेन्द्रियाः: having conquered the senses
• जितेन्द्रियाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक; जित < जि (धातु) क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त विशेषण

• सुरूपाः: handsome, well-formed
• सुरूपाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु-रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• अल्पाहाराः: eating little
• अल्पाहाराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अल्प-आहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण

• शुभाननाः: with auspicious faces
• शुभाननाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुभ-आनन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण

Speaker

Unspecified (narrative voice within Dharmāraṇyakhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Idealized ascetics/householders of a lineage: calm faces, restrained posture, simple diet offerings, a gentle aura around the head signifying tejas.

Characters & Entities

• Dharma (truthfulness, self-control)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthfulness, sense-control, and moderation are praised as the inner marks of dharmic refinement.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the focus is ethical and lineage-based.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse commends disciplines (satya, indriya-jaya, alpāhāra) rather than formal rites.