Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 86

Devanagari script

कौत्सगार्ग्योमवाहाश्च असितो देवलस्तथा । अस्मिन्गोत्रे च ये जाता विप्राः परमपावनाः

Transliteration

kautsagārgyomavāhāśca asito devalastathā | asmingotre ca ye jātā viprāḥ paramapāvanāḥ

Translation

کَوتس، گارگیہ، اومواہ، نیز اسِت اور دیول—یہ سب۔ اس گوتر میں پیدا ہونے والے برہمن نہایت پاکیزہ اور اعلیٰ درجے کے مُطہِّر ہیں۔

Word by Word

• कौत्सगार्ग्योमवाहाः: Kautsa, Gārgya, and Umavāha (sages)
• कौत्सगार्ग्योमवाहाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कौत्स (प्रातिपदिक) + गार्ग्य (प्रातिपदिक) + उमवाह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ऋषिनामसमाहार (copulative list)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• असितः: Asita
• असितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• देवलः: Devala
• देवलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तथा: also
• तथा: Discourse adverb (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थ (also/likewise)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• गोत्रे: in the gotra/lineage
• गोत्रे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धक

• जाताः: born
• जाताः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) → जात (कृदन्त, क्त)
• Form: क्तान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ये’ इत्यस्य विशेषण (IAST jātā = जाताः)

• विप्राः: learned Brahmins
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• परमपावनाः: supremely purifying
• परमपावनाः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक) + पावन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘विप्राः’ इत्यस्य विशेषण

Speaker

Unspecified (narrative voice within Dharmāraṇyakhaṇḍa)

Skanda Dialogue

Listener: King (continuation of address)

Visual Art Cues

Scene: A serene assembly where the sage recites five ṛṣi-names; a subtle luminous aura surrounds the brāhmaṇas described as ‘parama-pāvana’; water-vessels for tarpaṇa are present.

Characters & Entities

• Kautsa
• Gārgya
• Omavāha
• Asita
• Devala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Association with venerable rishi-lineages is portrayed as spiritually purifying and dharma-supporting.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is mentioned; the verse emphasizes rishi names and lineage.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse lists ancestral seers relevant to pravara/gotra usage in rites.