Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62

Devanagari script

भार्गवच्यावनाप्नुवानौर्वश्च जमदग्निकः । अस्मिन्गोत्रे भवा विप्राः स्थूलाश्च बहुबुद्धयः

Transliteration

bhārgavacyāvanāpnuvānaurvaśca jamadagnikaḥ | asmingotre bhavā viprāḥ sthūlāśca bahubuddhayaḥ

Translation

اس نسب میں معزز آبائی رِشی—بھارگو، چیاون، آپنووان، اوروَ اور جمَدگنی—مشہور ہیں۔ اسی گوتر میں ایسے برہمن پیدا ہوتے ہیں جو جسم میں قوی اور فہم و دانائی میں مالا مال ہوتے ہیں۔

Word by Word

• भार्गव-च्यावन-आप्नुवान-और्वः: Bhārgava, Cyāvana, Āpnuvāna, and Aurva (sages)
• भार्गव-च्यावन-आप्नुवान-और्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्गव (प्रातिपदिक) + च्यावन (प्रातिपदिक) + आप्नुवान (प्रातिपदिक) + और्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व/समुच्चयार्थे (collective listing)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• जमदग्निकः: Jamadagnika (descendant of Jamadagni)
• जमदग्निकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जमदग्निक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• गोत्रे: gotra/lineage
• गोत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• भवाः: are born/are found (as members)
• भवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• विप्राः: Brahmins
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• स्थूलाः: stout/robust
• स्थूलाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्थूल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘विप्राः’)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• बहु-बुद्धयः: very intelligent
• बहु-बुद्धयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘बह्वी बुद्धिर्येषाम्’ (having much intelligence)

Speaker

Unspecified (Dharmāraṇya narrative voice; likely a Purāṇic narrator addressing a listener)

Visual Art Cues

Scene: A calm genealogical tableau: five ancient seers seated in tapas posture, with palm-leaf manuscripts and sacrificial implements; a younger brāhmaṇa lineage shown as sturdy, attentive students receiving the names.

Characters & Entities

• Bhārgava
• Cyāvana
• Āpnuvāna
• Aurva
• Jamadagni

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It honors Vedic lineage (gotra/pravara) as a dharmic framework for identity, ritual propriety, and remembrance of revered ṛṣis.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate focus is lineage (gotra/pravara) within Dharmāraṇya; a specific tīrtha is not named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed; the verse provides pravara-style ancestral identification relevant to Vedic rites.