Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 21

नानादेशात्समानीय स्थापितास्तत्र तैः सुरैः । आश्रमांश्च बहूंस्तत्र काजेशैरपि निर्मितान्

nānādeśātsamānīya sthāpitāstatra taiḥ suraiḥ | āśramāṃśca bahūṃstatra kājeśairapi nirmitān

انہیں بہت سے دیسوں سے جمع کر کے انہی دیوتاؤں نے وہاں آباد کیا۔ اور کाजیشوں نے بھی وہاں بہت سے آشرم تعمیر کیے۔

नानादेशात्from various regions
नानादेशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular); 'नानादेश' = विविधदेश (various countries)
समानीयhaving brought together
समानीय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + नी (धातु)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-कृदन्त (absolutive/gerund): 'having brought/assembled'
स्थापिताःwere established
स्थापिताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + स्थापित (कृदन्त; णिच् + क्त)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोग
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशबोधक (locative adverb)
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine/Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); सर्वनाम
सुरैःby the gods
सुरैः:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
आश्रमान्hermitages
आश्रमान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
बहून्many
बहून्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन; विशेषण
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशबोधक (locative adverb)
काजेशैःby the Kājeśas (name/agents)
काजेशैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाजेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); पाठानुसार-नाम (proper/unclear lexeme)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (particle: 'also/even')
निर्मितान्built/constructed
निर्मितान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootनिर् + मा (धातु) + निर्मित (कृदन्त; क्त)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन; विशेष्य (qualifying आश्रमान्)

Vyāsa (narration)

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Scene: A grand migration of sages from diverse directions arriving with disciples; devas overseeing settlement; construction of multiple āśramas—kutīras, yajña-śālās, study pavilions—rising within the forest under divine supervision; ‘Kājeśas’ as builder-beings at work.

G
Gods (Suras)
Ṛṣis (implied from prior verse)
Ā
Āśramas
K
Kājeśāḥ
D
Dharmāraṇya (implied)

FAQs

Divine support works through creating dharmic institutions—settling sages and building āśramas—to sustain a tīrtha’s sanctity.

Dharmāraṇya, depicted as a planned sacred landscape with established sages and numerous hermitages.

No single ritual is named; the verse stresses infrastructure for Vedic living—bringing sages and constructing āśramas.