Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7
Devanagari script
व्यास उवाच । स्कंदस्य वचनं श्रुत्वा आसनादुत्थितो हरः । वृषभं न समारूढो गंतुकामोऽभवत्तदा
Transliteration
vyāsa uvāca | skaṃdasya vacanaṃ śrutvā āsanādutthito haraḥ | vṛṣabhaṃ na samārūḍho gaṃtukāmo'bhavattadā
Translation
ویاس نے کہا: سکند کے کلمات سن کر ہر (شیو) اپنے آسن سے اٹھ کھڑے ہوئے۔ بیل پر سوار ہوئے بغیر ہی وہ اسی وقت روانہ ہونے کے ارادے سے بھر گئے۔
Word by Word
व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्कन्दस्यof Skanda
स्कन्दस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
आसनात्from the seat
आसनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
उत्थितःrisen/stood up
उत्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वृषभम्the bull (Nandin)
वृषभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
समारूढःmounted
समारूढः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-आ-रुह् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गन्तुकामःwishing to go
गन्तुकामः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगन्तु (गम्-धातोः तुमुन्) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गन्तुं कामः यस्य (desirous to go)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
Speaker
Vyāsa
Visual Art Cues
Scene: Vyāsa narrates: Śiva rises from His seat upon hearing Skanda; He does not mount Nandin but prepares to depart immediately, conveying urgency and divine resolve.
Characters & Entities
V
VyāsaS
SkandaH
Hara (Śiva)V
Vṛṣabha (Nandin)FAQs
The Lord responds immediately to the needs of the cosmos; divine readiness is portrayed through swift action.
No specific tīrtha is named; the verse is part of the Dharmāraṇya narrative describing events in Śiva’s courtly setting.
None.