Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 24

तच्छ्रुत्वा वचनं तत्र ब्रह्मा लोकपितामहः । प्रातप्यत तपो घोरं परमं दुष्करं महत्

tacchrutvā vacanaṃ tatra brahmā lokapitāmahaḥ | prātapyata tapo ghoraṃ paramaṃ duṣkaraṃ mahat

وہ کلمات سن کر برہما، عالَموں کے پِتامہ، وہیں سخت ترین تپسیا میں لگ گئے—نہایت اعلیٰ، بے حد دشوار اور عظیم قوت والی۔

tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘श्रुत्वा’ इत्यस्य कर्म
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriya (Converb/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootśru (धातु) → śrutvā (क्त्वा)
Formअव्ययीभाव-रूप कृदन्त (gerund/क्त्वा), पूर्वकालिक क्रिया
vacanamthe statement/words
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (श्रुत्वा)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता
lokapitāmahaḥgrandfather of the worlds
lokapitāmahaḥ:
Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
TypeNoun
Rootloka + pitāmaha (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ब्रह्मणः उपाधिः
prātapyatapractised/underwent (austerity)
prātapyata:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Roottap (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम् (तप्यते-रूपम्)
tapaḥausterity
tapaḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
ghoramterrible
ghoram:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘tapaḥ’ इति विशेषणम्
paramamsupreme
paramam:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘tapaḥ’ इति विशेषणम्
duṣkaramhard to do
duṣkaram:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootduṣ-kara (प्रातिपदिक; उपसर्ग-समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘tapaḥ’ इति विशेषणम्
mahatgreat
mahat:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘tapaḥ’ इति विशेषणम्

Narrator (Purāṇic voice)

Scene: Brahmā seated in unwavering meditation atop the lotus, posture firm; the environment remains vast and empty, but a subtle aura grows around him, suggesting accumulating tapas-śakti.

B
Brahmā

FAQs

Great responsibilities require purification and steadiness; tapas is portrayed as the foundation of cosmic and personal order.

No site is specified in this verse; it remains within the Dharmāraṇya narrative frame.

Undertaking intense tapas (austerity) as a spiritual discipline.