Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 24

पितृमातृसुतभ्रातृयोषिद्बंधुजनाधिकः । जायते चैकलः प्राणी म्रियते च तथै कलः

pitṛmātṛsutabhrātṛyoṣidbaṃdhujanādhikaḥ | jāyate caikalaḥ prāṇī mriyate ca tathai kalaḥ

باپ، ماں، بیٹے، بھائی، بیوی اور بہت سے رشتہ داروں میں گھرا ہوا بھی، جاندار اکیلا ہی پیدا ہوتا ہے اور اسی طرح اکیلا ہی مرتا ہے۔

पितृfather
पितृ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग (compound member)
मातृmother
मातृ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, समासाङ्ग (compound member)
सुतson
सुत:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग (compound member)
भ्रातृbrother
भ्रातृ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग (compound member)
योषित्wife/woman
योषित्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, समासाङ्ग (compound member)
बन्धुkinsman/relative
बन्धु:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग (compound member)
जनpeople
जन:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग (compound member)
अधिकःhaving more/with many
अधिकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहौ विधेयविशेषणम्
जायतेis born
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एकलःalone
एकलः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; प्राणी इत्यस्य विशेषणम्
प्राणीliving being
प्राणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
म्रियतेdies
म्रियते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
Kriya-Visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: likewise)
एवindeed
एव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण अव्यय (emphatic particle)
कलःalone/solitary
कलः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; प्राणी इत्यस्य अध्याहृतविशेषणम्

Unspecified (Dharmāraṇyakhaṇḍa narrative voice; traditionally framed within Sūta’s discourse in Purāṇic setting)

Scene: A human figure at birth and at death shown as solitary moments; relatives appear around but cannot cross the threshold; a subtle path leading onward symbolizes the soul’s lone journey.

FAQs

It cultivates vairāgya: despite social bonds, the soul’s journey at birth and death is solitary, so one must rely on dharma.

No location is praised; the verse serves as a universal reflection often used to intensify pilgrimage-purpose and renunciation.

No explicit ritual is prescribed; the verse prescribes a contemplative discipline—remembering mortality to prioritize dharma.