Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 79

Devanagari script

राजोवाच । कुतोऽद्य वर्त्तते रामः कुतो वै वायुनंदनः । भ्रष्टाभ्रमिव ते सर्वे क्व रामो हनुमानिति

Transliteration

rājovāca | kuto'dya varttate rāmaḥ kuto vai vāyunaṃdanaḥ | bhraṣṭābhramiva te sarve kva rāmo hanumāniti

Translation

بادشاہ نے کہا: “آج رام کہاں ہیں، اور وायु نندن کہاں ہے؟ تم سب ایسے لگتے ہو گویا بادلوں سے گر پڑے ہو—تو رام اور ہنومان کہاں ہیں؟”

Word by Word

• राजा: the king
• राजा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• कुतः: from where?
• कुतः: Prashna (प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कुतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: from where/why)

• अद्य: today/now
• अद्य: Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb)

• वर्तते: is/exists, is present
• वर्तते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृत्/वर्त् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• रामः: Rama
• रामः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कुतः: from where?
• कुतः: Prashna (प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कुतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक-अव्यय

• वै: indeed
• वै: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक-निपात

• वायुनन्दनः: son of Vayu (Hanuman)
• वायुनन्दनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वायु + नन्दन (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वायोः नन्दनः)

• भ्रष्ट: fallen, slipped away
• भ्रष्ट: Upamana-visheshana (उपमान-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भ्रंश् (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अभ्र’ इत्यस्य विशेषण

• अभ्रम्: a cloud
• अभ्रम्: Upamana (उपमान)
• Type: Noun
• Root: अभ्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपमान (simile base)

• इव: like
• इव: Upama-dyotaka (उपमा-द्योतक)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमावाचक (comparative particle)

• ते: you (all)
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/सर्वलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (you all)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण ‘ते’

• क्व: where?
• क्व: Prashna (प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक-अव्यय (where?)

• रामः: Rama
• रामः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• हनुमान्: Hanuman
• हनुमान्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हनुमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• इति: thus
• इति: Vacana-parisamapti (वचन-परिसमाप्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न (quotative particle)

Speaker

Rājā (the King)

Characters & Entities

• Rāma
• Hanumān
• Vāyu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine aid is sought through sincere inquiry and faith; the king’s questioning frames a search for dharmic reassurance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The chapter context is Dharmāraṇya; this verse itself is a dialogue prompt rather than a tīrtha-description.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a question within a narrative exchange.