Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 57

Devanagari script

सहसा भस्म तान्सत्यं वचनान्मे न संशयः । य इदं शासनं रम्यं पालयिष्यति भूपतिः

Transliteration

sahasā bhasma tānsatyaṃ vacanānme na saṃśayaḥ | ya idaṃ śāsanaṃ ramyaṃ pālayiṣyati bhūpatiḥ

Translation

وہ فوراً انہیں راکھ کر دے گا—یہ سچ ہے؛ میرے قول میں کوئی شک نہیں۔ مگر جو بادشاہ اس خوشگوار فرمان کی پاسداری کرے گا…

Word by Word

• सहसा: suddenly; at once
• सहसा: Sambandha (Adverb/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (suddenly/at once)

• भस्म: ashes
• भस्म: Karma (Result/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भस्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate noun)

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन

• सत्यम्: truly
• सत्यम्: Sambandha (Adverb/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् प्रयोग; निश्चयार्थक क्रियाविशेषण (truly)

• वचनात्: from (my) word; by (my) statement
• वचनात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन

• न: no; not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• शासनम्: command; decree
• शासनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शासन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• रम्यम्: pleasant; lovely
• रम्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying शासनम्)

• पालयिष्यति: will protect; will uphold
• पालयिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पालय् (धातु; पाल् causative/णिजन्त)
• Form: लृट्-लकार (simple future), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• भूपतिः: king
• भूपतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

Speaker

Rāmadeva (Śrī Rāma)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Hanumān in fierce stance, mace raised, enemies/violators turning to ash; beside this, an ideal king respectfully receiving and proclaiming the ordinance, protecting the kshetra.

Characters & Entities

• Bhūpati (king)
• Hanumān (implied by context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is not merely advice; it carries consequence—protection for the upholder and swift correction for violators.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is framed as a jurisdiction of sacred law where divine protection enforces righteousness.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is stated; the emphasis is on upholding (pālana) the sacred command.