Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 53

वायुपुत्र महावीर तव पूजा भविष्यति । अस्य क्षेत्रस्य रक्षायै त्वमत्र स्थितिमाचर

vāyuputra mahāvīra tava pūjā bhaviṣyati | asya kṣetrasya rakṣāyai tvamatra sthitimācara

“اے وایو پتر، اے مہاویر! تیری پوجا قائم کی جائے گی۔ اس مقدس کشتَر کی حفاظت کے لیے تو یہیں سکونت اختیار کر اور نگہبان بن کر ٹھہرا رہ۔”

वायु-पुत्रO son of Vayu
वायु-पुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधनविभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः
महा-वीरO great hero
महा-वीर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + वीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधनविभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (महान् वीरः)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्
पूजाworship
पूजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; धातुः—भू (to be)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्
क्षेत्रस्यof the sacred place/field
क्षेत्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्
रक्षायैfor protection
रक्षायै:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, चतुर्थी विभक्तिः (4th/Dative), एकवचनम्; प्रयोजनार्थे (for the purpose of)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
स्थितिम्station, abiding presence
स्थितिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्
आचरpractice/undertake
आचर:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-चर् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; धातुः—चर् (to practice/perform) उपसर्गः—आ

Rāma

Tirtha: Dharmāraṇya (contextual)

Type: kshetra

Scene: Rāma addresses Hanumān directly: Hanumān stands heroic yet humble, hands folded; behind them the sacred grove and a nascent shrine space indicating future worship establishment.

R
Rāma
V
Vāyuputra (Hanumān)
K
Kṣetra (Dharmāraṇya)

FAQs

Sacred places are protected through dharmic guardianship; devotion (pūjā) to the kṣetra’s protector is affirmed as part of preserving sanctity.

Dharmāraṇya-kṣetra is highlighted as a sanctified region worthy of divine protection and ongoing worship traditions.

The establishment of pūjā (regular worship) to Vāyuputra (Hanumān) as the kṣetra’s guardian.