Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 53

तच्छ्रुत्वा दारुणं वाक्यं दुःसहं दुःप्रधर्षणम् । रामाज्ञाकारिणो दूता गताः सर्वे दिशो दश

tacchrutvā dāruṇaṃ vākyaṃ duḥsahaṃ duḥpradharṣaṇam | rāmājñākāriṇo dūtā gatāḥ sarve diśo daśa

اس سخت حکم کو سن کر، جو ناقابل برداشت اور ناقابلِ انحراف تھا، رام کے احکامات کی تعمیل کرنے والے قاصد تمام دس سمتوں میں روانہ ہو گئے۔

tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् ‘vākyaṃ’
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśru (धातु) → śrutvā (कृदन्त, क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having heard’
dāruṇamterrible
dāruṇam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdāruṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् ‘vākyaṃ’
vākyamstatement/command
vākyam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
duḥsahamhard to bear
duḥsaham:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootduḥsaha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् ‘vākyaṃ’
duḥpradharṣaṇamhard to resist/overpower
duḥpradharṣaṇam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootduḥ-pradharṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् ‘vākyaṃ’; समासः उपपद-तत्पुरुष (duḥ + pradharṣaṇam)
rāma-ājñā-kāriṇaḥobedient to Rama’s command
rāma-ājñā-kāriṇaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootrāma (प्रातिपदिक) + ājñā (प्रातिपदिक) + kārin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् ‘dūtāḥ’; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (rāmasya ājñāyāḥ kāriṇaḥ = obeyers of Rama’s command)
dūtāḥmessengers
dūtāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
gatāḥwent
gatāḥ:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु) → gata (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) प्रयुक्तः विधेयवत्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘(they) went’
sarveall
sarve:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् ‘dūtāḥ’
diśaḥdirections
diśaḥ:
Karman (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; गत्यर्थे कर्म (directions as goal)
daśaten
daśa:
Saṅkhyā-viśeṣaṇa (Numeral qualifier/संख्याविशेषण)
TypeAdjective
Rootdaśan (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; द्वितीया बहुवचनार्थे ‘diśaḥ’ विशेषणम्

Narrator (contextual)

Scene: Messengers, having heard a severe royal order, depart rapidly—some on foot, some mounted—splitting toward the ten directions from the palace gate.

R
Rāma
D
Dūtas (messengers)
T
Ten directions

FAQs

When dharma is prioritized, decisive action is taken to fulfill sacred obligations.

Dharmāraṇya’s rite-centered setting motivates a wide-reaching summons across the region.

Operational instruction: dispatch emissaries broadly to gather the invited brāhmaṇas.