Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 40

Devanagari script

त्रयीविद्यासु विख्याता लोकेऽस्मिन्नमितद्युते । चतुष्षष्टिकगोत्राणां वाडवा ये प्रतिष्ठिताः

Transliteration

trayīvidyāsu vikhyātā loke'sminnamitadyute | catuṣṣaṣṭikagotrāṇāṃ vāḍavā ye pratiṣṭhitāḥ

Translation

اے بے پایاں جلال والے! وہ اس دنیا میں تین ویدی علوم میں مشہور ہیں، اور چونسٹھ گوتر والے واڈَو کے طور پر قائم کیے گئے ہیں۔

Word by Word

• त्रयीविद्यासु: in the threefold Vedic sciences
• त्रयीविद्यासु: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रयी + विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन; समासः त्रयी (वेदत्रयी) + विद्या

• विख्याताः: renowned
• विख्याताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि-ख्या (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

• लोके: in the world
• लोके: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• अमितद्युते: O one of immeasurable splendor
• अमितद्युते: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अमित + द्युति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; बहुव्रीहिः—अमिता द्युतिः यस्य सः

• चतुष्षष्टिकगोत्राणाम्: of the sixty-four gotras
• चतुष्षष्टिकगोत्राणाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चतुःषष्टि + क + गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; समासः चतुःषष्टि (64) + क (तद्धित) + गोत्र

• वाडवाः: Vāḍavas (a group/clan)
• वाडवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाडव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

• ये: who
• ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

• प्रतिष्ठिताः: are established
• प्रतिष्ठिताः: Kriya (क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: प्रति-स्था (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

Speaker

Śrī Mātā (context continues)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śrī Rāma

Visual Art Cues

Scene: The Mother enumerates the brāhmaṇas’ fame in the three Vedas; a visual motif shows 64 gotra-banners or emblems arranged in a mandala around a central sacred fire, with radiant learned brāhmaṇas seated in concentric order.

Characters & Entities

• Śrī Mātā
• trayī (three Vedas)
• gotra
• Vāḍava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred order includes both learning (trayī-vidyā) and lineage discipline (gotra), preserving dharma across generations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is presented as a seat of Vedic renown and structured gotra-based community.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is mentioned; the emphasis is on Vedic learning and recognized lineage affiliation.