Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 22

Devanagari script

हेमदानाच्च राजेंद्र न भूयः स्तनपो भवेत् । श्रीस्थले दर्शनं कृत्वा नरः पापात्प्रमुच्यते

Transliteration

hemadānācca rājeṃdra na bhūyaḥ stanapo bhavet | śrīsthale darśanaṃ kṛtvā naraḥ pāpātpramucyate

Translation

اے راجندر! سونے کا دان کرنے سے انسان پھر دودھ پیتے محتاج شیر خوار کی طرح دوبارہ جنم نہیں لیتا۔ اور شریستھل میں درشن کر لینے سے آدمی گناہوں سے رہائی پاتا ہے۔

Word by Word

• हेमदानात्: from the gift of gold
• हेमदानात्: Apadana (Cause/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: हेम-दान (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हेम्नः दानम्)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजेन्द्र (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः इन्द्रः)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध (negation particle)

• भूयः: again, further
• भूयः: Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• स्तनपः: a suckling (infant)
• स्तनपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्तनप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• श्रीस्थले: in Śrīsthāla
• श्रीस्थले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री-स्थल (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (श्रियाḥ स्थलम्)

• दर्शनम्: seeing, दर्शन
• दर्शनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• पापात्: from sin
• पापात्: Apadana (Separation/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• प्रमुच्यते: is released, is freed
• प्रमुच्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

Speaker

Unknown (Dharmāraṇya Khaṇḍa narrative voice; speaker not explicit in excerpt)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śrīsthāla

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājendra (best of kings)

Visual Art Cues

Scene: A kingly donor offers gold in a ritual setting; in parallel, a pilgrim stands with folded hands before the sanctum of Śrīsthāla, receiving pāpa-mocana through darśana.

Characters & Entities

• Rājendra
• Śrīsthāla
• Dāna (charity)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity and holy-site darśana elevate the soul—dāna refines destiny and tīrtha-darśana purifies sins.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śrīsthāla is praised as a place whose darśana liberates one from sin.

What ritualistic prescription is mentioned?

Hemadāna (donation of gold) and performing darśana at Śrīsthāla.